İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog, 27 Ekim seçimlerinin ardından hükümet kurma görevini muhalefet lideri Gadi Eisenkot'a vermeye karar verdi: Danışma turlarında 67 Knesset üyesi Eisenkot'u, 46 üye çıkan Başbakan Netanyahu'yu önermiş, 7 kişilik bir grup ise kimseyi önermemişti. Herzog kararını Eisenkot'a Cumartesi akşamı bildirdi; mandatın resmî törenle Pazar günü saat 17:00'te Kudüs'teki Cumhurbaşkanlığı Konutu'nda verileceği açıklandı. Eisenkot'a 28 gün süre tanınacak — bu-İsrail-siyasetinde-ilk-değil-ama-her-seferinde-gerilimli-bir-geri-sayım-olan standart-uygulama — yasal-formül-gereği-bir-kez-uygulanabilir-iki-haftalık-uzatma-hakkı-da-bulunuyor. Netanyahu'yu devirmeyi hedefleyen blokun lideri eski ordu-şefi, akşam yaptığı açıklamada ulusal-olağanüstü-hükümet görüşmelerinde 'önemli ilerleme' kaydettiklerini ve hükümeti 'en hızlı şekilde' yemin ettirmek istediğini söyledi.
İsrail’de 27-Ekim-gece-yarısı-sandıklarının-kapanmasından-bu-yana-süregelen siyasi-gerilimde kritik viraj: Cumhurbaşkanı Isaac Herzog, 27 Ekim’deki erken seçimlerin ardından hükümet kurma görevini (mandat) muhalif Yashar partisinin lideri, eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot’a vermeye karar verdiğini açıkladı. Associated Press’in ‘Netanyahu için bir darbe’ nitelemesiyle aktardığı karar, her iki adayın da açık-çoğunluk kazanamadığı seçim sonrası haftalarca süren danışma-maratonunun ardından geldi. Süreç-boyunca-İsrail-basını-duyuruyu-neredeyse-her-akşam-bekledi ve Herzog-kararı-son-tura-bıraktı. Eisenkot, 27 Ekim’de ülkenin en-uzun-süre görev-yapan başbakanını-devirme-bloğunun-önderi-olarak-yarıştı: Eski Genelkurmay Başkanı, Yashar listesinin-başında seçime-girdi ve seçim-gecesinden-bu-yana-her-aşamada Netanyahu hattının-önünde-yer aldı; askeri-geçmişi ve ideolojik-esnekliği, geniş-uzlaşı-formülünün-en-uygun-taşıyıcısı-olarak-görülüyor. AP’nin-aktardığına-göre Cumhurbaşkanlığı’ndaki-maraton-görüşmelerde-parti-temsilcilerinin-çoğunluğu-Eisenkot’u-görevlendirmeyi-önerdi.
Aritmetik netti: Knesset’in 26. dönemi fraksiyonlarıyla yapılan danışma-görüşmelerinde toplam 67 üye Eisenkot’un hükümeti kurmakla görevlendirilmesini önerirken, çıkan Başbakan Binyamin Netanyahu’yu 46 üye destekledi; 7 üyelik bir fraksiyon hiçbir adayı önermedi. Bu-dağılım-Herzog’un-yayımladığı-resmî-özetle-uyumlu: hiçbir-aday-seçim-günü-61-eşiğini-aşamadı ve-danışma-turları-aritmetiği-belirleyici-oldu. Reuters’ın-aktardığı-gibi-hangi-tarafın-da-net-bir-yolu-olmadığı-çıkmaz-bir-seçimin-ardından-bu-öneri-dağılımı, Herzog’un-elindeki-en-güçlü-sinyal-oldu. Herzog, son günlerde siyasetin üst-kademeleriyle ‘derinlik-görüşmeleri’ yürüttüğünü, Netanyahu ve Eisenkot’la ayrı-ayrı bir-araya geldiğini ve partiler-arası karşılıklı-diskalifiyeler ortamında koalisyon kurma kabiliyetini bu çerçevede değerlendirdiğini belirtti; kararını iki adaya da iletti. İki-liderin-de-önceden-bilgilendirildiği-bu-süreçte, Herzog’un-elegeçirdiği-tek-net-veri-öneri-sayıları-oldu ve 67-46-farkı-kararın-temeli-oldu.
Takvim de belli: Herzog kararını iki-lidere-de-önceden-bildirdikten-sonra, mandatın resmî töreni Pazar günü yerel-saatle 17:00’te Kudüs’teki Cumhurbaşkanlığı Konutu’nda gerçekleşecek; Eisenkot törene-davet-edildi ve görev-burada-elle-devredilecek. Eisenkot, görevi aldıktan sonra hükümeti kurmak için 28 günlük süre kullanacak; gerek-hâlinde iki-haftalık uzatma hakkı bulunuyor. İsrail-siyasetinde bu-süreler koalisyon-pazarlıklarının-ateşine-ölçülen-termometreler-gibi-okunur: 67-öneri-arithmetiği, hükümet-oylamasında-61-koltuk-majoriteye-dönüşmedikçe görev-başarılamaz-sayılır. Eisenkot’un-yol-haritasında-iki-senaryo-konuşuluyor: dar-koalisyon ya da isminin-de-işaret-ettiği ‘ulusal-olağanüstü-hükümet’ — savaş-ortamında-parti-çıkarlarından-uzak-geniş-uzlaşı-formülü.
Eisenkot cephesi için tablo tam-bir-zafer değil ama umut verici: Lider, Shabbat-girerken yayımladığı açıklamada ulusal-olağanüstü-hükümet pazarlıklarında ‘önemli ilerleme’ sağlandığını söyledi; 74 Knesset üyesinin Netanyahu’nun görevine güven-madığını, çıkan başbakana-desteğin yalnızca 46’da-kaldığını vurguladı ve hükümeti ‘en-hızlı-şekilde’ yemin-ettirme niyetini dile getirdi. Bu-74-vurgusu, Knesset’te-Netanyahu-karşıtı-eşiğin-genişliğinin-gösterimi-olarak-okundu: Yashar-blokunun-ötesindeki-fraksiyonları-da-kapsayan-sayı, hükümet-oylamasında-olası-çatı-formülünün-aritmetik-temeli-olarak-pazarlık-masasına-kondu. İsrail-medyası-süreci-şu-çerçevede-sunuyor: Savaşın-sürdüğü-bir-ülkede-ekonomi-güvenlik-ve-rehin-dosyaları-hükümet-krizinin-üzerine-binmiş-durumda; erken-yemin-böylece-hem-siyasi-hem-toplumsal-talep-hâline-gelmiş-bulunuyor. Herzog’un-karar-duyurusu-İsrail-saatleriyle-Shabbat-çıışına-yakın-gelmesi-sebebiyle-resmî-ayrıntıların-tamamı-Pazar-merasimiyle-birlikte-beklenecek. Aynı saatlerde Netanyahu cephesi ise ulusal-birlik-hükümeti çağrısı yapıp ‘Hamas-taraftarlarıyla-koalisyon’ uyarısını yineliyor — kampanyanın sert-dili hükümet-pazarlığına da taşınıyor. Netanyahu’ya-göre-amaç-istikrar; muhaliflere-göre-ise-bu-çağrı-koltuğu-korumak-için-bir-formül. Liderin-Likud’u-aritmetik-olarak-hükümet-dışında-kalmanın-eşiğinde: 46-öneri-ile-mandat-alma-şansı-Eisenkot’un-başarısızlığına-bağlı.
Zorlu bir yol bekliyor: 27-Ekim-gecesinden-bu-yana-uzayan-pazarlıklarda-Eisenkot’un-bloku-içinde dini-muhafazakâr ortaklar ve Arap-partileri bir-arada-tutmak, karşılıklı-diskalifiye listelerini-aşmak zorunda; 67-öneri-aritmetiği hükümet-oylamasında-61-majoriteye-oturmadıkça görev-başarısız olabilir. Başarısızlık-hâlinde yasal-düzenleme-uyarınca-mandat-Netanyahu’ya-geçebilir veya yeni-seçim-kapısı-aralanabilir; İsrail-siyasetinin-son-yıllardaki-tekrar-eden-erken-seçim-döngüsü, bu-ihtimalin-masada-olduğunu-gösteriyor. Pazar-17:00-merasimi sonrası ilk-koalisyon-sinyalleri, İsrail-siyasetinin-yeni-dönemini-şekillendirecek: Eisenkot’un-ortak-listesindeki-partilerin-portföy-talepleri, dini-muhafazakâr-bloğun-tutumu ve Arap-fraksiyonların-oy-davranışı ilk-göstergeler-olacak. Knesset’te-61-koltuğun-aşılması-hâlinde-bakanlık-dağılım-görüşmeleri-hızlanacak; andıçılan-portföy-pazarlıkları-İsrail-basınının-ilk-gündem-maddesi-olacak. Knesset’te-61-koltuğun-aşılması-hâlinde-yemin-öncesi-bakanlık-dağılım-görüşmeleri-hızlanırken; başarısızlık-hâlinde-mandatın-Netanyahu’ya-devri ya da-yeni-seçim-seçeneği-gündeme-gelecek.