OPTIMAL-Stroke denemesi (n=4.368, Brezilya; NEJM'de eşzamanlı yayımlandı): İnme/geçici atak geçirenlerde sistolik tansiyon hedefini 120'nin altına çekmek, 4 yılda büyük kalp-damar olaylarını ~%21 azalttı (%10,9'a karşı %13,5; HR 0,79). Araştırmacılar güvenli uygulama için tıbbi gözetim ve böbrek izlemi uyarısı yapıyor.
İnme ya da geçici iskemik atak geçirmiş kişilerde tansiyonu standart hedefin de altına indiren yoğun tedavi, büyük kalp-damar olaylarını belirgin biçimde azaltıyor. Brezilya’da yürütülen ve sonuçları Chicago’daki Amerikan Kalp Derneği kongresinde sunulan OPTIMAL-Stroke denemesi, sistolik tansiyon hedefini 120 mmHg’nin altına çeken stratejinin alışılmış 140 mmHg altı hedefe kıyasla ek koruma sağladığını gösterdi; çalışma eşzamanlı olarak New England Journal of Medicine’de yayımlandı.
Denemeye ağustos 2019-ağustos 2022 arasında 30 merkezden 4.368 hasta alındı. Katılımcıların tamamında daha önce iskemik inme ya da geçici iskemik atak öyküsü ve 130-180 mmHg arası yükselmiş tansiyon vardı; hastaların yüzde 92’si iskemik inme geçirmişti. Ortalama yaş 63,9 olan grupta kadın oranı yüzde 48, diyabet oranı yüzde 40 düzeyindeydi.
Ortalama 3,9 yıllık izlemde, yoğun tedavi kolunda kalp-damar ölümü, ölümcül olmayan kalp krizi ve inme, kararsız anjina veya kalp yetmezliği nedeniyle hastaneye yatış içeren birleşik sonucun görülme sıklığı yüzde 10,9, standart tedavi kolunda yüzde 13,5 oldu. Bu, yaklaşık yüzde 21’lik bir risk azalmasına karşılık geliyor (HR 0,79; güven aralığı 0,67-0,94; p=0,007). ABD’de her yıl yaklaşık 185.000 yinelenen inme görülüyor; yüksek tansiyon ise inmenin değiştirilebilir en önemli risk etkeni olarak gösteriliyor.
Çalışmanın yönlendirme kurulu başkanı Otavio Berwanger, bulgunun önemini ‘inme sonrası tansiyon kontrolü yeni bir inmeyi, diğer kalp-damar komplikasyonlarını önleyebilir ve hastaların yaşamını koruyabilir’ sözleriyle özetledi. Baş araştırmacı Gisele Sampaio ise hedefin altına inmenin bedelsiz olmadığına dikkat çekti: ‘Daha düşük tansiyon hedefi ek koruma sağlayabilir; ancak bunun güvenli biçimde başarılması uygun tıbbi gözetim ve özellikle böbrek işlevinin izlenmesini gerektiriyor.’
Araştırmacılar bulgunun kılavuzlar için de anlam taşıdığını vurguluyor: AHA/ACC’nin güncel tansiyon kılavuzu genel hedef olarak 130/80’nin altını, kalp-damar riski yüksek kişilerde ise 120’nin altını öneriyor; OPTIMAL-Stroke bu ikinci hedefin inme geçirmiş hastalardaki yararını ilk kez bu ölçekte test etti. Deneme, aynı programın daha geniş inme-geçmiş ve diyabet kohortlarını kapsayan OPTIMAL araştırma ailesinin parçası.
Sonuçların sınırları da belirgin: Çalışma açık-etiketliydi, yani hastalar ve klinik ekipler hangi kolda olduklarını biliyordu; olayların değerlendirilmesi bağımsız kör kurul tarafından yapıldı. Deneme tek ülkede, Brezilya’da yürütüldü ve yoğun tansiyon düşürmenin damar-dışı yan etkileri ile aşırı düşme epizotları gibi ayrıntılar tam yayında değerlendirilecek. Uzmanlar, bu sonucun herkes için kendi kendine ilaç dozu artırma anlamına gelmediğini; hedefin hekim gözetiminde, ilaç ve izlem planına bağlı biçimde kademeli olarak yaklaşılabileceğini vurguluyor.