Antalya'da düzenlenen COP31 kapsamında Türkiye, Azerbaycan, Gürcistan ve Bulgaristan arasında 'Temiz Enerji Alanında Stratejik Ortaklığa İlişkin Anlaşma' imzalandı. Anlaşmayı Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Azerbaycan Enerji Bakanı Parviz Şahbazov, Gürcistan Başbakan Yardımcısı ve Ekonomi Bakanı Mariam Kvrivişvili ile Bulgaristan Enerji Bakanı İva Petrova imzaladı. Anlaşmayla Azerbaycan-Gürcistan-Türkiye-Bulgaristan yeşil enerji koridorunun geliştirilmesi, bölgesel enerji bağlantılarının güçlendirilmesi ve elektrik iletim güzergâhlarının çeşitlendirilmesi hedefleniyor. Bakan Bayraktar projeyi 'Elektriğin TANAP'ı' olarak nitelendirdi: 'Temiz enerji kaynaklarından üretilen elektriğin Azerbaycan-Gürcistan-Türkiye-Bulgaristan güzergahı üzerinden Avrupa pazarlarına ulaştırılmasını hedefliyoruz.' 2024'te temelleri atılan ve Nisan 2025'te Bakü'de mutabakat zaptıyla ilerletilen iş birliği, hükümetlerarası anlaşmaya taşındı.
Antalya’da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31), Türkiye’nin öncülük ettiği tarihi bir enerji anlaşmasına ev sahipliği yaptı: Türkiye, Azerbaycan, Gürcistan ve Bulgaristan arasında ‘Temiz Enerji Alanında Stratejik Ortaklığa İlişkin Anlaşma’ imzalandı.
Anlaşmayı dört ülkenin üst düzey temsilcileri imzaladı: Türkiye’den Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Azerbaycan’dan Enerji Bakanı Parviz Şahbazov, Gürcistan’dan Başbakan Yardımcısı ve Ekonomi ile Sürdürülebilir Kalkınma Bakanı Mariam Kvrivişvili ve Bulgaristan’dan Enerji Bakanı İva Petrova.
Belgenin kalbi bir koridor: anlaşma, Azerbaycan-Gürcistan-Türkiye-Bulgaristan yeşil enerji koridorunun geliştirilmesini, bölgesel enerji bağlantılarının güçlendirilmesini ve elektrik iletim güzergâhlarının çeşitlendirilmesini öngörüyor. Metinde temiz elektriğin iletimi ve tedariki iş birliği ile güvenli ve kesintisiz iletim için gerekli koşulların belirlenmesi ve projeyi destekleyecek fiber optik iletişim altyapısının geliştirilmesi yer alıyor.
Bakan Bayraktar, projeye dair çarpıcı bir benzetme kullandı: ‘Antalya’da Türkiye, Azerbaycan, Bulgaristan ve Gürcistan hükümetleri arasında Temiz Enerji Alanında Stratejik Ortaklığa İlişkin Anlaşma’yı imza altına aldık. 2024’te temellerini attığımız ve Nisan 2025’te Bakü’de imzaladığımız mutabakat zaptıyla ilerlettiğimiz iş birliğimizi, bugün hükümetlerarası bir anlaşmayla daha güçlü bir zemine taşımış olduk. “Elektriğin TANAP’ı” olarak nitelendirdiğimiz bu projeyle, temiz enerji kaynaklarından üretilen elektriğin Azerbaycan-Gürcistan-Türkiye-Bulgaristan güzergahı üzerinden Avrupa pazarlarına ulaştırılmasını hedefliyoruz.’
Benzetme tesadüf değil: TANAP, Azerbaycan doğal gazını Gürcistan ve Türkiye üzerinden Avrupa’ya taşıyan boru hattının adı. Şimdi aynı rota, yenilenebilir kaynaklardan üretilen elektrik için bir iletim omurgasına dönüşüyor. Proje, Azerbaycan’ın yenilenebilir enerjiden ürettiği elektriğin Türkiye ve Avrupa pazarlarına ihraç edilmesini kolaylaştırmayı; ortakların enerji güvenliğini güçlendirmeyi ve Azerbaycan’ı bölgeler-arası bir elektrik hub’ına dönüştürmeyi hedefliyor.
Koridorun coğrafi mantığı da mevcut iş birliklerinin üzerine biniyor: Azerbaycan ile Türkiye arasındaki mevcut enerji bağı, Gürcistan üzerinden Karadeniz’i aşan iletim hatları ve Bulgaristan’ın Avrupa şebekelerine açılan kapısı, dörtlü güzergânın halkalarını oluşturuyor. Böylece Hazar havzasındaki yenilenebilir üretim potansiyeli, Güney Kafkasya ve Türkiye üzerinden AB pazarlarına bağlanmış olacak — bu da Avrupa’nın tedarik çeşitlendirmesi hedefiyle örtüşen bir kazanım olarak yorumlanıyor.
Anlaşmanın imzalandığı zamanlamanın da simgesel ağırlığı var: COP31 zemininde imzalanan belge, iklim hedefleriyle enerji ticaretini birleştiren somut bir bölgesel adım olarak öne çıkıyor. Dört ülkenin enerji bakanlıklarının koordinasyonunda koridorun teknik hazırlıkları — iletim altyapısı kapasitesi, ticaret mekanizmaları ve şebeke entegrasyonu — önümüzdeki dönemde hayata geçirilecek.