deniz.tv
17 Kasım 2026, Salı --:--:-- · İstanbul Canlı Akış
USD/TRY … EUR/TRY … GBP/TRY … BTC … GRAM ALTIN … FAİZ …
Son Dakika
Gündem

AİHM’den Can Atalay kararı: ‘Derhal tahliye edilsin, milletvekilliğine dönsün’ — 4 maddeden ihlal, 32 bin 500 euro tazminat

AİHM İkinci Dairesi, Gezi Parkı davasından tutuklu TİP Hatay Milletvekili Can Atalay'ın başvurusunu karara bağladı. Mahkeme, Atalay'ın özgürlük ve güvenlik hakkının, serbest seçim hakkının ve hak kısıtlamalarının öngörülen amaçlar dışında kullanılmasının ihlal edildiğine hükmetti; tutukluluğun sürdürülmesinin 'susturma ve çoğulculuğu bastırma' amacı taşıdığı sonucuna vardı. AİHM, Türkiye'nin Atalay'ı derhal serbest bırakmasını ve milletvekilliği görevine dönmesine imkân tanımasını istedi; 32 bin 500 euro manevi tazminata hükmetti. Kararda Yargıtay'ın AYM'nin bağlayıcı ihlal kararlarını uygulamamasının hukukun üstünlüğüyle bağdaşmadığı vurgulandı.

deniz.tv

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), Gezi Parkı davası kapsamında tutuklu bulunan TİP Hatay Milletvekili Can Atalay’ın başvurusunu karara bağladı: Strazburg’da açıklanan kararda mahkeme, Atalay’ın derhal serbest bırakılması ve milletvekilliği görevini yerine getirmesine izin verilmesi gerektiğine hükmetti.

Kararın hukuki omurgası dört maddeye dayanıyor: AİHM, Atalay’ın özgürlük ve güvenlik hakkının (Madde 5/1 ve 5/4), serbest seçim hakkının (1 No’lu Protokol Madde 3) ve hak kısıtlamalarının öngörülen amaçlar dışında kullanılması yasağının (Madde 18) ihlal edildiğine hükmetti.

En sert bulgu Madde 18 cephesinde: mahkeme, Atalay’ın milletvekili dokunulmazlığından yararlandırılmayarak tutukluluğunun sürdürülmesinin ‘kendisini susturma ve çoğulculuğu bastırma gibi gizli bir siyasi amaç’ taşıdığı sonucuna vardı.

Kararda Yargıtay’a da doğrudan değerlendirme geldi: Yargıtay 3. Ceza Dairesi’nin Anayasa Mahkemesi’nin bağlayıcı nitelikteki ihlal kararlarını uygulamayı reddetmesinin hukuki belirlilik ve hukukun üstünlüğü ilkeleriyle bağdaşmadığı vurgulandı.

Oy dağılımı da dikkat çekici: AYM kararlarının uygulanmaması nedeniyle yargısal güvenceden yoksun bırakılmaya ilişkin Madde 5/4 ihlali oybirliğiyle alınırken diğer ihlal tespitleri 6’ya karşı 1 oyla kabul edildi — muhalif oy Türkiye adına seçilmiş hâkimden geldi.

Sözleşme’nin 46’ncı maddesi uyarınca tedbirler de belirlendi: Türkiye’nin Atalay’ın tutukluluğuna son vermek, derhal serbest bırakmasını sağlamak ve TBMM’deki yerine dönmesine imkân tanımak için gerekli tüm adımları atması gerektiği hükme bağlandı; ayrıca 32 bin 500 euro manevi tazminata hükmedildi.

Dosyanın yerel süreci uzun bir çizgi izledi: 25 Nisan 2022’den beri Gezi davasından tutuklu olan ve 18 yıl hapis cezasına çarptırılan Atalay, Mayıs 2023 seçimlerinde milletvekili seçilmesine rağmen tahliye edilmedi; AYM iki kez hak ihlali kararı verip tahliye istedi ancak hem İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi hem de Yargıtay bu kararları tanımadı.

Milletvekilliği 30 Ocak 2024’te düşürüldü — AYM ise 1 Ağustos 2024 tarihli gerekçeli kararında bu düşürülmenin ‘yok hükmünde’ olduğunu bildirmişti; konu bu aşamada AİHM’e taşınmıştı.

AİHM kararının Türkiye’de uygulanıp uygulanmayacağı henüz belli değil: kararın tasdiki ve infazı süreci Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi’nin izleme mekanizmasına bağlanıyor — ancak yargı organlarının önceki AYM kararlarını uygulamamış olması, bu kararın akıbetine ilişkin tartışmaları de şimdiden başlattı.

Karar, Türkiye’de yargı-üst-orger ilişkileri ve milletvekili dokunulmazlığı tartışmalarını yeniden alevlendirmeye aday: muhalefet kararı ‘tarihi’ olarak selamlarken iktidar cephesinden ilk tepkilerin gelmesi bekleniyor.

Tablo şu: dört maddeden ihlal, bir ‘susturma amacı’ tespiti, derhal tahliye çağrısı, TBMM’ye dönüş talebi ve 32 bin 500 euroluk tazminat — Can Atalay dosyası, Strazburg’dan gelen bu kararla yeni ve kritik bir hukuki eşikten geçiyor.