Amsterdam'ın Sloterdijk semtinde Microsoft'un inşa ettirdiği veri-merkezi şantiyesine 100'den fazla gösterici çiti aşarak girdi; bazıları inşaat vinçlerine tırmandı, bölgeye çevik kuvvet sevk edildi. Geef Tegengas adlı aktivist grubu, tesisin 'tüm Amsterdam hanelerinin toplamı kadar enerji tüketecağini' öne sürüyor. Eylem, 6-7 Kasım'da birkaç Avrupa ülkesinde planlanan veri-merkezi karşıtı iki günlük koordineli aksiyonun parçası; aynı şantiye Temmuz'da da Extinction Rebellion eylemcileri tarafından hedef alınmıştı. Microsoft 'kanuna aykırı veya güvenliği riske atan eylemleri kabul etmediğini' bildirdi.
Hollanda’da yapay-zekâ ve veri-merkezlerine karşı yükselen tepki dalgası yeni bir boyuta geçti: Amsterdam’ın Sloterdijk semtindeki Plimsollweg’de Microsoft’un üç büyük veri-merkezi kulesini inşa ettiği şantiye alanına Cuma günü 100’den fazla gösterici çitleri aşarak girdi. Reuters muhabirinin sahadaki gözlemine göre yaklaşık 100 kişi alana girmeyi başardı; aktivist grubu Geef Tegengas’ın sözcüsü yerel AT5 yayıncısına işe karışanların sayısının 500 civarında olduğunu, yüzlerce kişinin de alan dışında kaldığını öne sürdü. Bazı göstericiler inşaat vinçlerine tırmandı; bölgeye sevk edilen çevik kuvvet ekipleri alanı boşaltmak için müdahale etti ve gözaltılar yaşandığı bildirildi. Sosyal-medyaya yansıyan görüntülerde göstericilerin çitten aşarak alana aktığı ve vinç tepesinde pankart açtıkları görülüyor.
Protestonun gerekçesi enerji talebi: Göstericilere göre planlanan tesis, ‘tüm Amsterdam hanelerinin toplamı kadar’ elektrik tüketecek. Grubun ANP muhabirine aktardığı gerekçede şantiye, ‘Microsoft ve Büyük Teknoloji’nin durmadan büyüyen gücünün’ bir örneği olarak nitelendi ve projenin durdurulması talep edildi. Eylemin düzenlenişinde başka bir katman da vardı: Sahadaki Filistin-taraftarı göstericiler, Microsoft’un Filistinlilerin ezilmesinde kısmi sorumluluk taşıdığı gerekçesiyle protestoya katıldıklarını söyledi.
Cuma eylemi tek başına değil: Telegraph’ın ‘Avrupa-çapında anti-AI protesto dalgası’ nitelemesiyle duyurduğu aksiyon, 6-7 Kasım’da birkaç Avrupa ülkesinde planlanan iki günlük koordineli veri-merkezi karşıtı eylem günlerinin parçası olarak düzenlendi. Bloomberg’in belirttiği gibi Amsterdam baskını, hafta boyunca Avrupa-çapında bu tür tesislere yönelik ortak eylemlerin ilk büyük dalgasıydı. Veri-merkezlerine yerel muhalefet Avrupa’da ve ABD’de büyüyor — yapay-zekâ devlerinin eğitim modelleri için kurduğu tesisler, enerji-su tüketimi ve arazi kullanımı gerekçeleriyle şehirlerin direnişiyle karşılaşıyor.
Aynı şantiye daha önce de hedefteydi: Temmuz ayında Extinction Rebellion eylemcileri tesise çite asit ve boya dolu balonlar atmıştı. Microsoft cephesinden ise temkinli bir tepki geldi: Şirket, göstericilerin kaygılarını dinlediğini ancak ‘kanuna aykırı olan ya da insanların güvenliğini riske atan her türlü eylemi kabul etmediğini’ bildirdi.
Amsterdam örneği, Avrupa’nın dijital-altyapı tartışmasının da simgesi hâline geldi: Şehirler, yapay-zekâ yarışının getirdiği dev tesislerin enerji faturasını ve karbon ayak izini sorgularken, hükümetler ve teknoloji şirketleri büyüme baskısıyla karşı karşıya. Hafta sonuna yayılan koordineli eylemlerin hangi ülkelerde yeni baskınlar getireceği izleniyor.