Cezayir'in Oran kentindeki Fellaoucène Mahkemesi, Goncourt Ödülü sahibi Fransız-Cezayirli yazar Kamel Daoud ile eşi psikiyatrist Aïcha Dahdouh'u 'Houris' romanına ilişkin davada gıyaben 5'er yıl hapis ve 300'er bin dinar para cezasına çarptırdı; savcılık her biri için 6 yıl hapis talep etmişti. Dahdouh'un eski hastası Saâda Arbane'nin şikayetiyle açılan davada çifte, tıbbi sırrın ifşası ve özel hayata müdahale suçlamaları yönünden mahkûmiyet verildi: Arbane, romanın kendisine anlattığı hayat hikâyesinin, terapist-hasta ilişkisinin gizliliği içinde ele geçirilerek yazıldığını öne sürüyor. 2020'de Fransız vatandaşlığına geçen ve 2023'ten bu yana Fransa'da yaşayan Daoud kararları temyize götüreceğini açıkladı; çift hakkında uluslararası tutuklama kararı da bulunuyor. Yazar, Barış ve Ulusal Uzlaşma Şartası kapsamında Nisan'da ayrı bir davadan gıyaben 3 yıl hapse mahkûm edilmişti.
Cezayir devleti ile Goncourt Ödüllü yazarı Kamel Daoud arasındaki hukuk savaşı yeni bir aşamaya geldi: Oran kentindeki Fellaoucène Ceza Mahkemesi, Salı günü (10 Kasım) yazar ile eşi psikiyatrist Aïcha Dahdouh’u gıyabında 5’er yıl hapis cezasına çarptırdı ve çifte ayrıca 300’er bin Cezayir dinarı (yaklaşık 2’şer bin euro) para cezası verdi. Savcılıık her bir sanık için 6 yıl hapis istemişti; kararın Ekim sonunda açıklanması beklenirken bir kez ertelenmiş ve Salı gününe bırakılmıştı.
Davanın kaynağı, Daoud’un Goncourt Ödülü kazanan ‘Houris’ adlı romanı. Dahdouh’un eski hastası Saâda Arbane’nin şikayetiyle açılan dosyada mahkeme, çifti tıbbi sırrın ifşası ile özel hayata müdahale suçlarından mahkûm etti: Arbane, hayat hikâyesini seanslarda anlattığı psikiyatrist Dahdouh’un bu gizli bilgilerin yazar eşinin romanında kullanıldığını öne sürüyor. Daoud ise romanın gerçek bir kişiye ait gizli bilgilere dayandığı iddiasını baştan beri reddediyor.
Karar, gıyap hükmü niteliğinde: 2020’de Fransız vatandaşı olan ve 2023’ten bu yana Fransa’da yaşayan Daoud ile Dahdouh duruşmalara katılmadı; çift hakkında Cezayir tarafından daha önce uluslararası tutuklama kararı çıkarılmıştı. Daoud, kararı temyize götüreceğini açıkladı.
Bu mahkûmiyet yazarın tek dosyası değil: Barış ve Ulusal Uzlaşma Şartası kapsamında, terörizm mağdurları derneğinin şikayeti üzerine Nisan 2026’da Daoud ayrı bir davada gıyaben 3 yıl hapis ve 5 milyon dinar para cezası almıştı. ‘Houris’ 2024’te Fransa’nın en prestijli edebiyat ödülü Goncourt’u kazandığında, savaş sonrası Cezayir’in hafızasını işleyen eser büyük yankı uyandırmış; ancak Cezayir yönetimiyle yazar arasındaki gerilim de dosyalarla büyümüştü.
Fransa’da edebiyat ve basın dünyasından tepkiler gecikmedi: yazar kuruluşları ve uluslararası örgütler, kararın ifade özgürlüğü açısından endişe verici olduğunu vurgulayan açıklamalar yaptı. Daoud’un eserleri İslam, sömürgecilik ve çağdaş Cezayir yönetimine yönelik eleştirileriyle tanınıyor — bu yönüyle dosyalar, sanat ve ifade özgürlüğü ile hukuki suçlamaların kesişiminde uluslararası gündemin ortasında yer buluyor.
Öte yandan davaların özü, üçüncü bir tarafın (Saâda Arbane) hikâye üzerindeki hak iddiasına dayanıyor: Mahkûmiyetin gerekçesi, yazarın edebi içeriği değil, eşinin mesleki sırlarıyla ilgili bulunmuş ihlal. Bu ayrım, dosyanın hem Cezayir-Fransa siyasi gerilimi hem de etik-tıbbi gizlilik tartışması içinde iki katmanlı biçimde tartışılmasına yol açıyor. Temyiz süreci ve uluslararası tutuklama kararlarının akıbeti, dosyanın gelecekteki adımlarını belirleyecek.