CNBC'ye konuşan dört kaynak, Beyaz Saray'ın Temmuz'da Tayland üzerinden uzaktan Blackwell erişimiyle suçladığı Çinli yapay zekâ laboratuvarı Moonshot'un bu kez Avrupa'daki neocloud sağlayıcılarından işlem gücü kiralamak için görüşmeler yaptığını aktarıyor: 8.000 ve üzeri GPU'luk kümeler gündemde ve Çinli müşteri için yüzde 30-50 daha yüksek peşin önerildi. ABD ihracat kontrolleri fiziksel çipi kapatırken uzaktan bulut erişimi hâlâ yasal bir boşluk — ve Washington bu boşluğu kapatmaya çalışıyor.
ABD-Çin çip geriliminin yeni durağı Avrupa. Kimi modellerinin yapımcısı Çinli yapay zekâ laboratuvarı Moonshot, ABD kontrolleri altındaki Nvidia Blackwell işlemcilerine Avrupa’daki veri merkezleri üzerinden erişmek için görüştü. CNBC’ye konuşan konuya vakıf dört kaynak, bu yıl boyunca Moonshot’un Avrupa tesislerinde Nvidia GPU’ları barındıran neocloud sağlayıcılarından kapasite kiralamak için anlaşmalar tartışıldığını söyledi. Üç kaynak, şirketin Blackwell sistemleriyle çalışan kümeler aradığını belirtti; iki kaynak ilgi alanının modelleri son kullanıcıya sunan sonuç kümeleri olduğunu, biri de eğitim altyapısına yönelik ilginin farkında olduğunu aktardı. Görüşmelerin 8.000 ve üzeri GPU’luk kümeler için yapıldığı da aktarıldı; bir kaynak Moonshot’u hesaplama gücü arayışında ‘çok agresif’ olarak nitelendirdi.
Zaman çizgisi dikkat çekici: görüşmelerin bir kısmı, Beyaz Saray’ın Temmuz’da Moonshot’un Tayland’taki bir tesis üzerinden Blackwell çiplerine uzaktan eriştiğini açıklamasının sonrasına denk geliyor. Şirket o iddiaya yanıt vermemişti; Avrupa görüşmelerine ilişkin yorum talebine de yanıt gelmedi. Moonshot’un arayışının arkasında somut bir kapasite sıkışması var: Temmuz ortasında Kimi, talebin son 48 saatte GPU kapasite sınırlarına dayandığını söyleyerek yeni abonelikleri geçici olarak duraklatmış ve ‘kapasiteyi olabildiğince hızlı ekliyoruz’ demişti.
İşin ekonomisi de gerilimi yansıtıyor. Tarif edilen modelde Çinli bir yapay zekâ şirketi, ileri çipleri satın alabilen Çinli olmayan bir neocloud’dan kapasite kiralıyor; müşteri işlem gücü ücretini öderken anlaşmayı güvenceye almak için sözleşmenin yaşam boyu değerinin yüzdesi oranında peşin ödeme yapıyor. Bir kaynağa göre Moonshot’a yapılan öneride, Çinli olmayan bir alıcının ödeyeceğinin yüzde 30 ile 50 üzeri peşinat istendi. Neocloud’lar ve finansörler bu yüksek peşinatları, uzaktan erişim anlaşmalarının gelecekte yasaklanması ihtimaline karşı sigorta olarak görüyor — yani pazar, düzenleyici riskin fiyatını şimdiden yansıtmış durumda.
Washington’da kapatma çabası sürüyor: Temsilciler Meclisi 12 Ocak’ta, ihracat kontrollerini bir yabancının ağ bağlantısı ya da bulut hizmeti üzerinden uzaktan erişimine kadar genişletecek Uzaktan Erişim Güvenlik Yasası’nı (RASA) kabul etti; yasa Senato Bankacılık Komitesi’nde bekliyor. Aynı zamanda Ticaret Bakanlığı’nın sanayi ve güvenlik birimi Ocak’ta H200 gibi eski nesil hızlandırıcılar için sıkı uyum taraması ve üçüncü taraf testi şartı getirdi. Nvidia sözcüsü ise ABD hesaplama altyapısının küresel liderliğini sürdürmesi gerektiğini, yabancı yapımı çiplere bel bağlanmasının yapay zekâ geliştirmesini yurt dışına kaydıracağını savundu.
Hukuki çerçevenin bugünkü hâli asıl mesele: mevcut ABD kuralları ileri Blackwell donanımının Çin’e fiziksel sevkiyatını yasaklıyor ama düzenleyicilere bu çiplerin yurt dışında barındırıldığı durumlarda bulut üzerinden erişimi geniş biçimde denetleme yetkisi vermiyor. Moonshot vakası — Tayland şimdi Avrupa — bu boşluğun nasıl bir göç rotasına dönüştüğünü gösteriyor. RASA Senato’dan geçmez ya da kural yazılmazsa, Çinli laboratuvarların Avrupa neocloud’larıyla çok yıllık kapasite anlaşmalarını kilitlemesi her ay biraz daha kolaylaşıyor; geçerse ise bugün yüzde 30-50 primle fiyatlanan anlaşmaların çoğu bir gecede hukuki risk altına girebilir.