İsrail’de seçmen, Hamas’ın 7 Ekim 2023 saldırılarının ardından ilk kez sandık başına gidiyor. Son kamuoyu yoklamaları Başbakan Binyamin Netanyahu ile muhalif lider Gadi Eisenkot arasındaki yarışın kıl payı olduğunu gösteriyor.
İsrail’de genel seçim günü geldi. Hamas’ın liderliğindeki bazı Filistinli grupların 7 Ekim 2023’te İsrail’de düzenlediği saldırılardan sonra seçmen ilk kez oy kullanacak. Saldırılarda 1200 kişi hayatını kaybetmiş, 251 kişi rehin alınmıştı. Gazze Sağlık Bakanlığı’nın verilerine göre ise İsrail’in Gazze’deki saldırılarında 74 bin kişi yaşamını yitirdi, yüz binlerce Filistinli evlerini terk etmek zorunda kaldı.
Seçim, ülkenin son yılların en sert kutuplaşmasına sahne olduğu bir atmosferde yapılıyor. Son kamuoyu araştırmalarına göre İsrail’in en uzun süre görevde kalan başbakanı Binyamin Netanyahu ile başlıca rakibi Gadi Eisenkot arasındaki yarış başa baş gidiyor.
Netanyahu “Bay Güvenlik” kimliğiyle sahada
Netanyahu, seçime iktidar partisi Likud’un adayı olarak katılıyor. Koalisyonunda Otzma Yehudit (Yahudi Gücü) ve Dini Siyonizm gibi aşırı sağcı partiler yer alıyor. Bu partilerin talepleri arasında işgal altındaki Batı Şeria’nın ilhak edilmesi ve Filistinlilerin Gazze’den sürülmesi de bulunuyor. Likud içinde de yerlerinden edilmiş yüz binlerce Filistinlinin Gazze’den “göç etmesi” çağrısı yapan isimler mevcut.
Netanyahu kendini “Bay Güvenlik” olarak tanımlıyor ve 2023’ten bu yana yürütülen askeri operasyonları bir güvenlik başarısı olarak sunuyor. Kampanyasının merkezinde savaş dönemindeki kararlılık ve güvenlik vurgusu yer alıyor.
Eisenkot: Genelkurmay eski başkanından hesap verebilirlik kampanyasına
Netanyahu’nun başlıca rakibi Gadi Eisenkot, 2019’a kadar ülkenin genelkurmay başkanlığını yaptı. Gazze’deki çatışmaların ilk aylarında asker oğlunu kaybeden Eisenkot, 2024’e kadar Netanyahu’nun savaş kabinesinde görev aldı ve o yıl çatışma merkezli politikalara tepki göstererek istifa etti. 2025’te merkez sağda konumlandırdığı Yashar (Doğru/Dürüst) adlı yeni partiyi kurdu.
Eisenkot seçim kampanyasını, 7 Ekim saldırılarına yol açtığı öne sürülen güvenlik zafiyetleri hakkında hesap verilmesi gerektiği vurgusu üzerinden yürütüyor. Mesajında hükümetin sorumluluğunun araştırılması ve devlet kurumlarına güvenin yeniden inşası öne çıkıyor.
Muhalif blokta koalisyon hesapları
Eisenkot ile koalisyon kurabilecek muhalif partiler arasında eski Başbakan Naftali Bennett ile eski Dışişleri Bakanı Yair Lapid’in Yachad (Birlikte) Partisi yer alıyor. Bennett, partisini “sağ kanatlı, liberal Siyonist” olarak tanımlıyor ve Yachad’ın Filistinli partilerle ittifak yapmayacağını ima etti.
Avigdor Lieberman’ın Yisrael Beiteinu (Evimiz İsrail) Partisi de Netanyahu karşıtı blok içinde. “Milliyetçi sağcı” olarak nitelenen parti, Filistinlilerle anlaşılması ve nüfus ile toprak mübadelesi yapılmasını savunuyor.
Seçim sonrası hükümet kurma süreçlerinde koalisyon aritmetiği belirleyici olacak. Anketlerdeki başa baş görünüm, ister iktidarda ister muhalefette küçük partilerin elini güçlendiriyor. Sandıktan hangi blokun birinci çıkacağı, İsrail siyasetinde yeni bir dönemin kapısını aralayabilir.