Villa Vie Residences'in 650 yolculu 'Odyssey' gemisi, şirketin 'olağanüstü' yakıt maliyetleri gerekçesiyle seferleri askıya alması üzerine Kamboçya'nın Sihanoukville limanına demir attı. Şirket konaklama ve ulaşımı karşılarken, yolcuların ülkeden çıkış uçak biletlerini ödemiyor.
Dünya çevresini kesintisiz dolaşmak üzere yola çıkan lüks bir yolcu gemisinin yolcularına beklenmedik bir son durak bildirildi: Kamboçya. Villa Vie Residences şirketine ait, 650 yolcu kapasiteli ‘Odyssey’ adlı gemi, şirketin ‘olağanüstü’ yakıt maliyetleri gerekçesiyle operasyonlarını askıya alması üzerine Kamboçya’nın Sihanoukville limanında demirli durumda.
Şirketten yapılan açıklamada, ABD-İsrail’in İran’la savaşının başlangıcından bu yana yakıt maliyetlerinin yüzde 300’ün üzerinde arttığı ve ‘mevcut işletme modelini son derece zorlaştırdığı’ belirtildi. Tarihsel olarak kabine başına ayda yaklaşık 1.800 dolar olan yakıt maliyetinin 8.000 dolara kadar çıktığı kaydedildi. Şirket açıklamasında, ‘bu ölçekteki artışların yolculara yansıtılamayacağı’ ifade edildi.
Odyssey, sıradan bir kruvaziyer hattından farklı bir modelle çalışıyor: yolcular gemideki kabinleri kiralıyor, satın alıyor ya da kiralama-sahiplenme yöntemiyle ediniyor. Broşüre göre kalıcı ikamet için kabin fiyatları 130 bin dolar ile 440 bin dolar arasında değişiyor; aylık ücretler ise 2 bin ila 10 bin dolar seviyesinde. Ekim 2024’te Kuzey İrlanda’nın Belfast limanından ‘kesintisiz dünya yolculuğu’ için ayrılan gemi, bu yıl Tonga’dan Avustralya’ya uzanan duraklar yapmış, yılı Hindistan’da tamamlamayı planlıyordu.
Şirket kurucusu Mikael Petterson’ın verdiği bilgiye göre şirket, yolcuların konaklama ve ulaşım masraflarını karşılıyor; ancak Kamboçya’dan çıkış için uçak biletleri ödenmiyor. Gemiden inecek yolcu ve mürettebatın bundan sonra nereye gideceği şimdilik belirsiz. Şirket, ‘yerleşikçiler, mürettebat ve çalışanlar için zorlu ve kesintili bir dönem’ olduğunun farkında olduklarını ifade ederken, önümüzdeki altmış gün içinde yeniden yapılanma ve sermaye artırımı seçeneklerini değerlendireceğini açıkladı.
Olay, küresel yakıt krizinin turizm ve ulaştırma sektörüne yansımalarının somut bir örneği. Savaşın şubat sonunda başlamasının ardından gemi, güzergâhı yavaşlatarak ve limanda geçirdiği süreyi artırarak yakıt tüketimini düşürmeye çalışmış ancak bu önlemler maliyet artışını karşılamamıştı. Singapur’da 27 Ekim itibarıyla tonu 962 dolar olan kruvaziyer gemilerinin yaygın yakıtı düşük kükürtlü fuel oil, savaş öncesinde ton başına 500 doların hemen üzerindeydi. Yüksek jet yakıtı fiyatları bu yılın baharında Spirit Airlines’ın tasfiyesine yol açmış, Royal Caribbean da 27 Ekim’de açıkladığı güçlü çeyreğin yüksek petrol maliyetleriyle gölgelendiğini bildirmişti.