Wall Street Journal, Başkan Yardımcısı Vance'in İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Sekreteri Muhsin Rezai'ye barış görüşmelerini canlandırmak için mektup gönderdiğini yazdı. Trump ise teması 'görüşme yenileme değil, tıbbi malzeme yardımı' olarak niteledi.
Amerika Birleşik Devletleri ile İran arasında yeni bir diplomatik kanal açıldığı iddiası gündeme geldi. Wall Street Journal’ın Amerikalı yetkililere ve görüşmelere yakın kaynaklara dayandırdığı habere göre, Başkan Yardımcısı J.D. Vance, İran’ın Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Sekreteri ve Devrim Muhafızları’nın eski komutanlarından Muhsin Rezai’ye mektup gönderdi.
Gazetenin bir kaynağı, mektubun Trump’ın talimatıyla ve bilgisi dahilinde gönderildiğini aktardı. İddiaya göre temasların amacı, iki ülke arasında yeni bir Amerikan askeri saldırısını önleyecek ortak zemin olup olmadığını belirlemek; 3 Kasım ara seçimlerinin ardından kısa ama yoğun bir askeri harekât seçeneği Washington’da gündemde tutuluyor. Habere göre, yazışmalar henüz ayrıntılı bir barış önerisine ulaşmadı; ABD ve İran yetkilileri arasındaki iletişim, belirli şartları değil, müzakereler için olası bir çerçeveyi konu alıyor.
Washington’da bazı yetkililer, Tahran’da etkisini pekiştiren sertlik yanlısı yönetimle temas kurmanın daha anlamlı diplomatik ilerleme sağlayabileceği görüşünde. İran cephesinde ise Rezai geçen hafta, İran’ın temel talepleri önceden karşılanmadan Washington’la müzakereye girmeyeceğini söylemişti.
Taraflar temasları resmen doğrulamadı: Vance’in sözcüsü yorum yapmaktan kaçındı, Beyaz Saray soruları başkan yardımcılığı makamına yönlendirdi, İran Dışişleri sözcüsü ise böyle bir temas hakkında bilgisi olmadığını belirtti.
Başkan Donald Trump, çarşamba günü gazetecilere, Vance’e barış görüşmelerini yeniden başlatma talimatı verip vermediği sorusuna ‘Hayır’ yanıtını verdi ancak teması onayladığını kabul etti. Trump, ‘Tıbbi malzemeler ve benzeri konularda yardıma ihtiyaçları var. Bana ne düşündüğümü sordu. İstersen yap, dedim. Esasen bu, iyi olmayan insanlara yardım eden malzemelerin içeri girmesini sağlamak’ ifadelerini kullandı.
Haber, Vance’in bu ay Reuters’a verdiği mülakatta ortaya koyduğu şartların gölgesinde değerlendiriliyor. Vance, ABD’nin savaşın sona ermesi için İran’ın uranyum zenginleştirme kapasitesinde doğrulanabilir adımlar atmasını istediğini, geleceğe dönük güvencelerin somut değişikliklerin yerini alamayacağını söylemiş, ‘Nükleer silah istemiyorsanız yüzde 60 zenginleştirilmiş yakıta neden ihtiyacınız olsun?’ demişti.
Straits Times’ın Bloomberg aktarımıyla eklediğine göre, sekizinci ayına giren İran savaşında bir çıkış yolu görünmüyor; ABD, saldırıları sürdürme kararı değerlendirirken Körfez’e üçüncü uçak gemisi grubu da dahil ek kuvvet gönderiyor. Ara seçimler öncesinde cumhuriyetçiler için zorlu bir siyasi iklim tahmin ediliyor; savaşın yükselttiği akaryakıt fiyatları seçmenin gündemindeki yerini koruyor.