Ukrayna'nın Rus rafinerilerine saldırılarını keskin biçimde yavaşlatmasının ardından Ekim ayında 15 Rusya bölgesinde serbest benzin satışına dönüldü. Zelenski, ABD'nin erken uyarı, Starlink ve istihbarat kanallarını kısıtladığını söyledi; anketler Ukraynalıların çoğunluğunun saldırıların devamını istediğini gösteriyor.
Rusya’da uzun kuyruklara ve satış kısıtlamalarına yol açan akaryakıt kıtlığı, Ukrayna’nın Rusya petrol rafinerilerine yönelik saldırılarını keskin biçimde yavaşlatmasının ardından yumuşama belirtileri gösteriyor. Rus devletine yakın İzvestiya gazetesinin 29 Ekim’de aktardığına göre, durumdaki en ağır bölgeler olan işgal altındaki Kırım ve Sivastopol dahil Ekim ayında 15 bölgede akaryakıt istasyonlarındaki serbest benzin satışı yeniden başladı.
Kyiv Independent’ın habere göre kıtlık, Ukrayna’nın yaz ortasından bu yana rafinerilere düzenlediği drone saldırılarının Rusya’nın işleme kapasitesini vurmasıyla derinleşmişti; saldırılar Rus devlet bütçesinin önemli bir gelir kaynağını hedef alıyordu. ABD Başkanı Donald Trump, küresel yakıt fiyatlarındaki yükselişten —sektör uzmanlarının İran savaşının sonrasına bağladığı artıştan— Ukrayna saldırılarını sorumlu tutarak Kyiv’den saldırıları durdurmasını defalarca istedi. Zelenski 11 Ekim’de Trump’ın tek taraflı duyurduğu ‘enerji ateşkesi’nin ardından rafineri saldırılarını üç gün duraklattıklarını, ancak Rusya’nın aynı dönemde Ukrayna’nın enerji altyapısını vurmaya devam ettiğini anlattı: ‘En az 72 saat rafinerilere dokunmayalım, diğer hedeflere sakin biçimde karşılık verelim dedim. İşe yaramadı. Ve o üç gün için kimse bize teşekkür etmedi.’
Devlet Başkanı son olarak Financial Times’a verdiği mülakatta rafineri saldırılarındaki ‘yasağı kaldırdıklarını’ ve ‘artık yeter’ dediklerini bildirdi; buna karşılık yeni bir duraklatmayı, kendilerine ek Patriot füzesi sağlanması karşılığında görüşebileceklerini söyledi. Zelenski’ye göre ABD, duraklatma döneminde Rus balistik füzelerine ilişkin erken uyarı bilgilerini vermedi, Starlink’in askeri hizmetini kısıtladı ve istihbarat paylaşımını tamamen kesme tehdidinde bulundu. Sorunların ‘teknik arıza’ olarak açıklanmasını reddeden Zelenski, ‘Bu teknik bir sorun değildi; bilinçli bir karardı’ dedi.
Zelenski ordusuna karşılık vermeme emri vermediğini, ancak son haftalarda saldırı temposunun gerçekten yavaşladığını belirtiyor: raporlanan son rafineri saldırıları 15 Ekim’de Ryazan ile 18 Ekim’de Sankt-Peterburg’da gerçekleşti. Bazı bölgelerde kısıtlar sürüyor: Tambov’da kişi başı alım limiti ve bidon dolum yasağı uygulanmaya devam ediyor, Leningrad bölgesinin bazı ilçelerinde tedarik güçlüğü bitmedi. Rusya ise Ukrayna enerji tesislerine saldırılarını sürdürüyor.
Washington’ın baskısına rağmen Kyiv Uluslararası Sosyoloji Enstitüsü’nün 28 Ekim’de yayımladığı anket, Ukraynalıların yüzde 80’inin ABD desteği kesilse ya da azaltılsa bile rafineri saldırılarının devam etmesini istediğini gösteriyor. Saldırıların askıda tutulması, Kasımda üç taraflı barış görüşmelerinin başlaması beklenen bir dönemde Kyiv’in en etkili asimetrik kozlarından birinin masaya konması anlamına geliyor.