İSO Türkiye İmalat PMI eylüldeki 47,9'dan ekimde 47,3'e düştü; endeks hazirandan bu yana en düşük seviyesinde. 10 sektörden yalnızca biri üretimini artırabildi, girdi maliyeti enflasyonu yıl ortalamasının üzerinde kaldı.
İstanbul Sanayi Odası (İSO) Türkiye İmalat PMI, ekimde eylüldeki 47,9 seviyesinden 47,3’e geriledi. Eşik değer olan 50’nin altındaki bu okuma, imalat sektöründeki faaliyet koşullarındaki aylık bozulmanın sürdüğünü gösterdi. Endeks hazirandan bu yana en düşük düzeyine inerken, sektördeki zayıflama eğilimi 31’inci ayına ulaştı.
Ekimde zorlu piyasa koşulları ve enflasyonist baskılar, yeni siparişlerdeki yavaşlamanın devam etmesine yol açtı. Temmuz 2023’te başlayan yeni sipariş yavaşlaması son üç ayın en belirgin düzeyinde gerçekleşirken, yeni ihracat siparişlerinde de ivme kaybı sürdü. Bu gelişmelere bağlı olarak imalatçılar üretimlerini daha yüksek oranda azalttı ve stokları sınırlı düzeyde tutma eğilimini korudu.
İstihdam da daralmaya devam etti; ancak çalışan sayısındaki gerileme ılımlı seyretti ve hazirandan bu yana en düşük oranda kaydedildi. S&P Global Market Intelligence Ekonomi Direktörü Andrew Harker, istihdamdaki daralmanın oldukça ılımlı düzeyde kalmasının, önümüzdeki aylarda üretimdeki düşüşün yavaşlayabileceğine işaret eden görece olumlu bir gelişme olduğunu değerlendirdi.
Maliyet tarafındaki tablo ise ağır: yükselen petrol fiyatları, hammadde maliyetleri ve döviz kuru, Türk imalatçılarının girdi maliyetlerinde keskin yükselişin sürmesine neden oldu. Girdi maliyetleri enflasyonu eylül ayına göre yavaşlasa da yüksek seyrini korudu ve yıl içi ortalamanın üzerinde kaldı; nihai ürün fiyatları da belirgin şekilde yükselmeye devam etti.
Sektörel kırılımda büyüme çok az sektörle sınırlı kaldı: eylülde olduğu gibi ekimde de izlenen 10 sektörden yalnızca biri üretimini artırabildi. Giyim ve deri ürünleri sektörü son üç ayın ilk üretim artışını kaydederken, gıda üretimi yeniden yavaşlamaya geçti. Üretimde ve toplam yeni siparişlerde en belirgin yavaşlama metalik olmayan mineral ürünler sektöründe görüldü. Yeni ihracat siparişleri ise gıda ürünleri ile giyim ve deri ürünlerinde artış kaydetti.
İmalat sanayisindeki bu görünüm, yarın açıklanacak ekim ayı enflasyon verisiyle birlikte değerlendiriliyor. Girdi maliyetlerindeki yüksek seyir ve nihai fiyat artışları, manşet enflasyondaki yukarı yönlü baskıların sanayi cephesinden gelen kanıtları olarak izleniyor.
PMI verisi, büyümenin sanayi ayağındaki resmi istatistiklerden önce gelen en yakından izlenen öncü gösterge. Endeks, yeni siparişler, üretim, istihdam, tedarikçilerin teslim süreleri ve satın alınan malzeme stokları göstergelerinin bileşiminden hesaplanıyor. Ekim ayında tedarikçilerin teslim sürelerinde uzama sürerken, dört sektörde teslim süreleri kısaldı; tedarikçi performansındaki en belirgin bozulma elektrikli ve elektronik ürünler ile ana metal sanayi sektörlerinde ölçüldü.