Abu Dabi hükümeti ve OpenAI, belirli politika ve mevzuatı yapay zekâ sistemlerinin işleyebileceği formata çeviren Machine-Readable Government girişimini başlattı; ortaklar bunu dünyanın ilk YZ-yerli hükümet programı olarak niteliyor. Açılış pilotu gıda ithalatı süreçlerinde halihazırda üretimde; değerlendirmelerin süresinin günlerden dakikalara indiği bildiriliyor.
Abu Dabi Veliaht Prensi Şeyh Halid bin Muhammed bin Zayed Al Nahyan, OpenAI CEO’su Sam Altman’ı başkentte ağırladı ve görüşmenin ardından dört ayrı anlaşmanın imzasına tanık oldu. Paketin merkezinde, emirliğin 2027’ye kadar dünyanın ilk tamamen YZ-yerli hükümeti olma hedefine doğru atılan adım var: Abu Dabi hükümeti ve OpenAI, Machine-Readable Government (Makine-Okunur Hükümet, MRG) girişimini başlattı. Ortaklar programı türünün dünyadaki ilk YZ-yerli hükümet girişimi olarak tanımlıyor.
Fikrin özü basit ama iddialı: Belirli bir hükümet politika ve mevzuat seti, YZ sistemlerinin işleyebileceği bir formata çevriliyor. Böylece bu sistemler memurlara rutin mevzuat uyum değerlendirmelerinde — izin ve sertifikaların öne çıkan kullanım alanı — yardımcı olabiliyor. Hedeflenen kazanım tutarlılık: Her değerlendirme, dayandığı kurala geri izlenebiliyor ve nihai kararın gözetimi ile sorumluluğu görevli memurlarda kalıyor. Girişimi Abu Dabi Hükümet Etkinleştirme Dairesi yürütüyor.
İlk pilot şimdiden canlıda: Gıda ithalatına odaklanan Abu Dabi Tarım ve Gıda Güvenliği Kurumu’nda çalışan sistem, sertifikalar, denetimler ve mevzuat onay kutularıyla yoğun bir süreci YZ desteğiyle yürütüyor. Pilotla birlikte ‘Politika Benimsenme Motoru’ adını taşıyan, YZ önerileriyle alınan kararları hem izlenebilir hem denetlenebilir kılan yeniden kullanılabilir bir araç da devreye girdi. Paylaşılan bulgulara göre değerlendirme süresi günlerden dakikalara indi. Emirlik, MRG’yi inşaat izinleri, lisanslama ve insan kaynakları uyumu gibi alanlara 2027’ye kadar genişletmeyi planlıyor.
Veri egemenliği konusu tasarımın merkezine yerleştirilmiş durumda: Sistem, OpenAI’nin GPT modilleriyle çalışıyor ancak işlemeye yarayan çıkarım altyapısı BAE ulusal altyapısı içinde, yerel veri merkezlerindeki grafik işlemcilerde ve Abu Dabi hukuku altında yürütülüyor; hükümet verilerinin sahibi olarak kalıyor. Duyarlı başvuru verilerinin kontrol edilemeyen sunuculara akmasını istemeyen hükümetler için bu, YZ benimsemesiyle veri güvenliği arasındaki dengeyi kuran mimari olarak öne çıkıyor.
MRG tek başına değil: Aynı imza töreninde enerji devi ADNOC, G42 iştiraki Inception42 ve OpenAI arasında, ADNOC’u enerji sektöründe OpenAI’nin sınır teknolojisini kuran ilk şirket yapacak bir anlaşma; Mubadala ile YZ destekli yatırım analizi anlaşması ve Inception42-OpenAI arasında hükümet, kurumsal ve eğitim alanlarını kapsayan beş yıllık bir iş birliği imzalandı. Altman, Abu Dabi ve BAE’nin YZ’nin faydalarına herkesin ulaşması için kamu ve özel sektörde küresel bir standart belirlediğini söyledi. Girişim, 13 milyar dirhem (yaklaşık 3,5 milyar dolar) tahsisli Abu Dabi Dijital Stratejisi 2025-2027’nin bir parçası. Anlaşmaların mali koşulları açıklanmadı.
Programın gerçek sınavı ölçekte olacak: Mevzuatı koda çevirmek, belirsiz ve çelişen hükümlerin makine yorumuna nasıl yansıyacağı sorusunu da beraberinde getiriyor. Abu Dabi’nin bulguları tek taraflı beyan; bağımsız değerlendirme için henüz dış paylaşılan bir denetim raporu yok. Yine de pilot, YZ’nin hükümet süreçlerine belge danışmanlığı düzeyinin ötesinde, karar zincirinin içine yerleşmesinin ilk somut ülke örneği olarak dikkat çekiyor.