ISM imalat PMI ekimde 54,5'ten 55,5'e yükseldi; üretim endeksi Kasım 2021'den beri en yüksek seviyede. Girdi fiyatları 75,2 ile yüksek kaldı; Fed'in yüzde 2 hedefi üzerindeki enflasyon beklentileri güçlendi.
Amerikan imalat sanayisi ekim ayında beklentilerin üzerinde güç kazandı. Tedarik Yönetimi Enstitüsünün (ISM) pazartesi günü açıkladığı imalat PMI, eylüldeki 54,5 seviyesinden 55,5’e yükseldi; ekonomistlerin beklentisi endeksin 54,5-54,6 civarında kalmasıydı. Böylece Amerika Birleşik Devletleri’nde imalat sektörü büyümesini üst üste 10’uncu ayında sürdürdü.
Rapora göre beş alt endeksin tamamı büyüme bölgesinde yer aldı. Yeni siparişler endeksi 55,3’ten 55,5’e yükselirken, üretim endeksi 2,3 puan artışla 59,0’a çıktı ve Kasım 2021’den bu yana en yüksek seviyesini gördü. İstihdam endeksi 52,7’den 52,4’e hafif gerileyerek büyümeyi sürdürdü. Tedarikçilerin teslim süreleri endeksi 59,1 ile yavaşlamaya işaret etmeye devam etti; bu okuma güçlü talep koşullarında tedarik zincirlerindeki gecikmeleri yansıtıyor.
Fiyat bileşeni ise yüksek seviyesini korudu: girdi fiyatları endeksi 77,9’dan 75,2’ye gerilese de genişleme bölgesinde kaldı ve fabrika kapısındaki enflasyonun yüksek seyrine işaret etti. Reuters’ın değerlendirmesine göre bu tablo, enflasyonun Fed’in yüzde 2 hedefinin üzerinde 2027’ye kadar süreceği öngörülerini destekliyor. Sipariş backlogu 54,6 ile büyümede kalırken yeni ihracat siparişleri 51,2’ye, ithalat endeksi 52,9’a yükseldi.
ISM İmalat Anketi Komitesi Başkanı Susan Spence, ekimde Amerikan imalat faaliyetinin büyüme bölgesinde kaldığını, beş alt endeksten dördünün önceki aya göre daha hızlı büyüdüğünü belirtti. Anket katılımcılarının genel değerlendirmesi üst üste üçüncü ay kötüleşti: yorumların yüzde 34’ü olumlu, yüzde 66’sı olumsuzdu. Olumsuz yorumlarda fiyat oynaklığı yüzde 62 oranında, uzun tedarik süreleri yüzde 41, gümrük tarifeleri yüzde 25 ve İran savaşı yüzde 21 oranında anıldı.
Sektörel kırılımda plastik-kauçuk, elektrikli ekipman, makine, bilgisayar-elektronik, ana metal ve ulaşım ekipmanları dahil 12 sektör büyüme bildirirken, basım, kâğıt ve metalik olmayan mineral ürünler sektörlerinde daralma görüldü. ISM’in tarihsel ilişkiye dayalı hesaplamasına göre 55,5’lük PMI okuması, genel ekonominin yıllıklandırılmış reel yüzde 2,7 büyümesine karşılık geliyor.
Veri, ekonomideki toplam büyümenin 24’üncü ayına işaret ediyor. Amerikan hükümetinin geçen hafta açıkladığı ön verilere göre ekonomi temmuz-eylül döneminde yıllıklandırılmış yüzde 3,4 büyümüştü; tüketicinin güçlü harcamaları ve yapay zekâ yatırımları büyümeyi taşırken, ABD-İsrail ile İran arasındaki savaş enflasyonu beslemeye devam ediyor. Kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksi eylülde yıllık yüzde 3,6 artmıştı.
Aynı gün açıklanan Türkiye verisiyle tablo dikkat çekici bir tezat oluşturuyor: İSO Türkiye İmalat PMI ekimde 47,3’e gerileyerek sektördeki zayıflamanın 31’inci ayına işaret ederken, Amerikan imalatı büyümesini hızlandırdı. Fed’in para politikası pathinde ise fabrikanın güçlü ama fiyat baskısı yüksek bu görünüm, faiz indirimlerinin temkinli hızda sürdürülmesi beklentisini pekiştiriyor.