İranlı ve Katarlı yetkililerin savaşı bitirme görüşmelerindeki ilerleme Brent'i yüzde 6'nın üzerinde düşürdü; varil 106-105 dolar bandına indi. Doha'da taslak öneri dolaşımda, izleyen toplantı gündemde.
Petrol fiyatları pazartesi günü sert biçimde geriledi: İranlı ve Katarlı yetkililerin ABD-İsrail ile İran arasındaki savaşı sona erdirmeye yönelik görüşmelerdeki ilerlemesi, Orta Doğu kaynaklı arz kesinti riskinin azalacağı beklentisini güçlendirdi. Brent petrol vadeli işlemleri öğleden sonra saatlerinde 6,78 dolar veya yüzde 6 düşüşle varil başına 106,65 dolara inerken, Amerikan hafif tipi ham petrol (WTI) yüzde 6,1 değer kaybıyla 97,75 dolara geriledi. Gün ilerledikçe düşüş derinleşti ve Brent 105 doların altını test etti.
Pazar hareketinin kaynağı Doha’daki diplomatik temaslar. İranlı müzakereciler, ABD ile savaşı bitirmek amacıyla Katarlı arabulucularla üç gündür süren görüşmeler yürütüyor; görüşmelere aşina bir yetkili, bir taslak önerinin dolaşımda olduğunu ve izleyen bir toplantının mümkün olabileceğini bildirdi. İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkian, dini liderin hükümete barış görüşmelerine ilişkin ‘belirli yetkiler’ verdiğini açıkladı. Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, ‘Bu sürecin en iyisini yapmaya çalışıyoruz, umarız karşı taraf akılcı davranır ve diplomasiyi diğer yollara tercih eder’ ifadesini kullandı.
Brent, salı günkü ABD ara seçimlerinden sonra çatışmanın yeniden tırmanabileceği endişeleriyle ekimi altı ayın en yüksek seviyesinden kapatmıştı. Geçen hafta kısa vadede tırmanma korkuları fiyatları yukarı taşırken, hafta başında diplomatik temasların sürmesi bu primin hızla geri verilmesine yol açtı. KCM Trade başlıca piyasa analisti Tim Waterer, sabah saatlerindeki düşüşü geçen haftaki güçlü yükselişin ardından teknik bir geri çekilme olarak değerlendirdi. Körfez borsaları da gelişmelerle karışık seyrederken Katar endeksi yüzde 2,2 yükseldi.
Fiyatlamada dikkat çeken bir çelişki de var: bazı analistler, seçim sonrası tırmanma senaryosunun fiyatta hâlâ yer tuttuğunu ve müzakerelerin başarısız olması hâlinde petrolün yeniden yukarı hareket edebileceğini savunuyor. Barış yönünde somut bir anlaşma imzalanana kadar volatilitenin yüksek kalması bekleniyor.
Düşen petrol, enerji ithalatçısı Türkiye açısından da kritik bir değişken. Aynı gün açıklanan İSO İmalat PMI raporunda Türk imalatçılarının girdi maliyetlerindeki keskin yükselişin başlıca nedenleri arasında yükselen petrol fiyatları gösterilmişti. Savaşın başından bu yana enerji maliyetlerindeki artış, dış ticaret açığının genişlemesinde ve sanayi maliyet enflasyonunda etkili olmuştu. Petroldeki bu geri çekilmenin kalıcı hâle gelmesi hâlinde, Türkiye’de girdi maliyeti baskısının ve cari açık eğiliminin hafiflemesi yönünde bir etki izlenecek; bu etkinin enflasyon verilerine yansıması ise aylar sürebilir.