deniz.tv
3 Kasım 2026, Salı --:--:-- · İstanbul Canlı Akış
USD/TRY … EUR/TRY … GBP/TRY … BTC … GRAM ALTIN … FAİZ …
Son Dakika
Dünya

İsrail’de koalisyonun anahtarı Haredi partilerde: Shas Netanyahu’yu destekleme kararı aldı, muhalefet dini partilere açıldı

Cumhurbaşkanı Herzog'un Çarşamba başlayacak danışmaları öncesinde Şas partisi, Netanyahu'yu başbakan olarak önerme kararı aldı; Dini Siyonizm ve Otzma Yehudit de aynı yönde açıklama yaptı. Netanyahu, muhalefeti Haredi partilerle iş birliği arayışında 'ikiyüzlülük'le suçladı. Liberman'ın Arap partilerine dayalı hükümeti reddetmesi, Eisenkot hükümeti kurması için geriye tek büyük seçenek bıraktı: Haredi partiler.

deniz.tv

İsrail’de seçim sonrası hükümet kurma müzakereleri, ultra-Ortodoks (Haredi) partilerin konumuna kilitlendi. Cumhurbaşkanı Isaac Herzog’un Çarşamba günü başlayacak parti danışmaları öncesinde Sefarad kökenli Haredi Şas partisi, Binyamin Netanyahu’yu yeni hükümeti kurmakla görevlendirilmesi için önereceğini açıkladı. Partinin Bilge Yahudi Meclisi, bu kararı Netanyahu’nun tam zamanlı din öğrencilerinin statüsünü güvence altına alma yönündeki ‘net ve açık’ taahhüdünün ardından aldı. Dini Siyonizm ve Otzma Yehudit partileri de Netanyahu’yu destekleyeceklerini duyurdu.

Netanyahu, aynı gün muhalefete sert çıktı. Eisenkot, Bennett, Lapid ve Liberman’ı, yıllardır sürdürdükleri Haredi askerlik eleştirisini iktidar hırsı için bir kenara bırakmakla suçlayan Netanyahu, ‘Şimdi gördüğümüz ikiyüzlülük göklere ağıyor. Aniden artık kaçınma yasası değil yumuşak askerlik yasası oldu; aniden parazitler ve devlet yıkıcıları yok oldu, hepsi solun iktidar hırsı için’ dedi. Likud da ayrıca muhalefeti ‘terör destekçilerine dayanan tehlikeli bir hükümet’ kurma niyetiyle suçladı ve Arap partilerinin Hamas ve Hizbullah’ı terör örgütü olarak adlandırmaya istekli olmadığını öne sürdü.

Muhalefet cephesinde ise denklem Liberman’ın çizdiği hatla şekilleniyor: Arap partilerine dayanan azınlık hükümetini kesin biçimde reddeden ve Netanyahu ile de hükümette olmayacağını yineleyen Liberman, ‘Yeni bir seçim yaşanmasını önlemeliyiz; doğru bir navigasyonla Raam ve Ortak Liste olmadan işleyen istikrarlı bir hükümet hızla kurulabilir’ dedi ve Haredi partilerinden hiç söz etmedi. İsrail basını bu suskunluğu, değişim bloğunun geriye kalan tek büyük seçeneğinin Haredi partilerle ortaklık olduğu yorumuyla değerlendiriyor. Liberman ayrıca Deri’nin Netanyahu’un aramalarını yanıtlamadığını ve Birleşik Tevrat Yahudiliği’nin artık sağ bloka bağlı olduğunu söylemediğini aktardı.

Haredi partiler ise kararını erteleyerek pazarlık gücünü koruyor. Birleşik Tevrat Yahudiliği’nin önde gelen hahamlarının danışmalar öncesi yurt dışından dönmesi bekleniyor; parti çevreleri herhangi bir adayı önermeyip manevra alanını genişletme eğiliminde. Haredi kaynaklarına göre rabbilerin sol kanattan bir hükümete girme talimatı verme ihtimali düşük; Şas içinse Oslo sürecindeki Rabin hükümeti senaryosunun tekerrürü özellikle hassas. Buna karşılık Netanyahu’un bugün Birleşik Tevrat Yahudiliği lideri Yaakov Asher’le görüştüğü, partinin muhalefet hükümetini destekleme ihtimalinin konuşulduğu bildiriliyor.

Seçimde Netanyahu bloğu parlamento çoğunluğunu kaybetmiş, Eisenkot’un ilk görevlendirmeyi alması bekleniyordu; ancak Haredi partilerin tavsiyeleri ve müzakere taktiği, hükümetin kimin tarafından kurulacağını şimdilik açıkta tutuyor.