Grönland Parlamentosu, ABD Başkanı Trump'ın aylarca süren kontrol baskısının ardından Eylül'de imzalanan üçlü güvenlik anlaşmasını 16'ya karşı sıfır oyla onayladı; yedi milletvekili çekimser kaldı. Anlaşma adada iki yeni ABD üssü ve 'Altın Kubbe' füze savunma sisteminin önünü açarken Danimarka egemenliğini yeniden teyit ediyor. Bağımsızlık yanlısı muhalefet anlaşmanın ekonomik karşılığını sorguladı.
Danimarka’ya bağlı özerk bölge Grönland’ın parlamentosu, adanın güvenliğini güçlendirmeyi amaçlayan ve Amerika Birleşik Devletleri ile Danimarka arasında Eylül ayında imzalanan anlaşmayı onayladı. Oylamada anlaşma 16’ya karşı sıfır oyla kabul edilirken yedi milletvekili çekimser kaldı.
Anlaşma, ABD Başkanı Donald Trump’ın bir NATO müttefiki olan Danimarka’nın yarı özerk bölgesini aylar boyunca kontrol etme çağrıları ve tehditleriyle yarattığı gerilimi sonlandırmak için New York’taki BM Genel Kurluğu kenarında Trump, Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen ve Grönland Başbakanı Jens-Frederik Nielsen tarafından imzalanmıştı. Anlaşma, ABD ordusunun adadaki rolünü genişletiyor; iki yeni askeri üssün kurulması ve Trump’ın ‘Altın Kubbe’ olarak adlandırdığı füze savunma sisteminin adaya getirilmesinin önünü açıyor. Aynı zamanda Danimarka’nın egemenliğini ve Grönlandlıların kendi kaderini tayin hakkını yeniden teyit ediyor; adanın ileride bağımsızlığını seçmesi hâlinde de yürürlükte kalacak. Anlaşmanın amacı ABD askeri varlığını güçlendirirken adayı Danimarka kontrolünde tutmak; Trump daha önce adanın ABD’nin bir parçası olması çağrılarında bulunmuş, bu ay başında da Grönland’da geniş çaplı petrol, gaz ve maden aramalarının başlayacağını açıklamıştı. Danimarka hükümeti, bağlayıcı anlaşmanın egemenlikten taviz içermediğini baştan itibaren vurgulamıştı.
Dışişleri Bakanı Múte Egede, onayı adanın önemli bir adımı olarak niteledi ve oylama öncesinde Nuuk’taki milletvekillerine seslenerek ‘Barış ve istikrarın artık garanti sayılabilecek şeyler olmadığını kabul etmeliyiz’ dedi. Egede, sosyal medyadaki paylaşımında ‘Bu ana giden yol bizim halk olarak bizim için kolay olmadı; ancak temel ilkelerimizde kararlı kaldık, diyalogu seçtik ve ülkenimizin çıkarlarının sorumluluğunu üstlendik’ ifadelerini kullandı ve paylaşımının devamında ‘Bu hepimiz için geçerli: sevdiğimiz Grönland, güvenliğimiz ve kendi gelececeğimizi belirleme hakkımız’ dedi. Parlamentoda anlaşmaya ilişkin ilk tartışma geçen ay yapılmış, milletvekillerinin çoğunluğu o zamandan destek yönünde görüş bildirmişti.
Tartışmada bazı muhalefet milletvekilleri anlaşmanın ekonomik değerini soru konusu yaptı; bağımsızlığın en sesli savunucularından Naleraq partisi anlaşmadan somut bir ekonomik kazanç çıkmadığını öne sürdü. Parti başkanı Pele Broberg, ‘Bağımsız bir devlet olduğumuzda yararlanabileceğimiz daha iyi bir anlaşma arıyoruz; ancak bu anlaşmadan elde edilmiş bir ekonomik fayda yok’ dedi.
Anlaşmanın yürürlüğe girebilmesi için Danimarka ve Grönland’ın onayı yeterli; ABD Senatosu’nun onayı gerekmiyor. Danimarka parlamentosunda tasarıya 11 Kasım’da birinci, ardından ikinci okuma ve oylama yapılması bekleniyor.