Oxford profesörü Akande, 15 koltuklu divana en az dokuz yıllık süre için seçildi; 2017'deki Greenwood yenilgisinden sonra ilk İngiliz yargıç. ICJ son dönemde Gazze'ye ilişkin görüşleriyle öne çıkıyor.
Birleşmiş Milletler’in en yüksek yargı organı Uluslararası Adalet Divanı’na (ICJ) yeni bir yargıç seçildi: Nijerya kökenli İngiliz hukukçu Dapo Akande, BM Genel Kurulu oylamasında divanın 15 yargıç koltuğundan birine seçildi ve en az dokuz yıllık görev süresiyle Lahey’deki mahkemede görev yapacak.
Akande, hukuk kariyerine Nijerya’da başladı ve bugün Birleşik Krallık’ın önde gelen uluslararası hukukçularından: Oxford Üniversitesi All Souls College’de uluslararası kamu hukuku profesörü ve BM Uluslararası Hukuk Komisyonu’nun seçilmiş üyesi. Daha önce ICJ dahil uluslararası mahkeme ve tahkim organları önünde avukat, danışman ve bilirkişi olarak görev aldı.
Seçimin ardından açıklama yapan Akande, “Uluslararası Adalet Divanı’na seçilmekten büyük onur duyuyorum. Bana güvenen tüm devletlere müteşekkirim. Bağımsızlıkla ve davaları hukukun sadık ve tarafsız uygulaması üzerine karar vermek üzere hizmet etme sözü veriyorum” dedi ve bugün birlikte seçilen meslektaşlarıyla divanın uyuşmazlıkları barışçıl yollarla çözme çabasına katkı sunmayı diledi.
Seçim, Birleşik Krallık açısından sembolik bir diplomatik zafer: 2017’de İngiliz yargıç Sir Christopher Greenwood, Hint rakibine karşı beklenmedik biçimde koltuğunu kaybetmiş ve divan tarihinde ilk kez İngiliz yargıçsız kalmıştı; Londra, BM’deki konumu ve ICJ danışma görüşlerine uyum sicili üzerinde uzun bir öz eleştiri süreci yaşamıştı.
Devletler arası uyuşmazlıklara bakan ICJ, son dönemde İsrail’in işgalci bir güç olarak Gazze nüfusuna karşı sorumluluklarını yerine getirmemesine ilişkin bir dizi görüşüyle küresel dikkat çekti.
Mahkemenin ağırlığı, Birleşik Krallık’ın Chagos Adaları serüveninde de görüldü: 2016’daki BM Genel Kurulu oylamasında, Hint Okyanusu’ndaki adaların hukuki statüsünü sorgulayan Mauritius destekli karar tasarısı divana sevkedilirken Londra 94’e 15 yenilmişti. ICJ daha sonra lehine karar verdiği Mauritius’a karşı müzakereler tamamlandı ve anlaşmanın Birleşik Krallık parlamentosundaki hukuki süreci, Trump yönetiminin itirazları nedeniyle tıkanmış durumda.
Akande’nin seçilmesi için sert bir kampanya yürüten Birleşik Krallık Adalet Bakanı Alex Norris, “Uluslararası hukukun baskı altında olduğu bir anda Profesör Akande, divanın ihtiyaç duyduğu bağımsızlığı, hukuki titizliği, sağduyuyu ve bakış açısı çeşitliliğini getiriyor” dedi. Norris, Birleşik Krallık’ın divanın zorunlu yargı yetkisini kabul ettiğini hatırlatarak, henüz kabul etmeyen devletleri divanın statüsü uyarınca bu adımı atmaya çağırdı.