İran Yüce Lideri Ayetullah Mojtaba Khamenei, Demokratların Kongre'yi kazanmasının ardından yazılı açıklama yaparak ABD politikasının parti ya da fraksiyon değişimleriyle değişeceğini umanların 'ciddi biçimde yanılıyor' dedi. Khamenei, ABD'nin savaşta 'geri döndürülemez bir düşüş' yaşadığını da öne sürdü. Aynı saatlerde başmüzakereci Ghalibaf, seçim sonuçlarını 'Amerikalıların savaşa hayır dediği' biçiminde yorumladı; Trump ise savaşın Cumhuriyetçilere zarar verdiğini kabul etti.
İran Yüce Lideri Ayetullah Mojtaba Khamenei, Amerika Birleşik Devletleri’nde Demokratların Kongre’nin iki meclisini de kazanmasından saatler sonra Tahran’dan ilk üst düzey yanıt geldi. Khamenei, web sitesinden yayımlanan yazılı açıklamasında, Washington’daki parti ya da fraksiyon kaymalarının ABD’nin davranışını değiştirebileceğine dair ‘en ufak bir umut’ taşıyanların ya da ABD’ye taviz verilmesinin İran ulusuna karşı düşmanlıktan vazgeçirebileceğini düşünenlerin ‘ciddi biçimde yanılıyor’ dedi.
Khamenei açıklamasında ileri giderek, devam eden çatışmada ABD’nin askerî ve yumuşak gücünün ‘geri döndürülemez bir düşüş’ yaşadığını öne sürdü ve bu düşüşü ‘kendi eliyle gerçekleştirilen’ bir süreç olarak niteleyerek ‘çöküş sürecinin hızlandığını’ savundu. Sözleri, Tahran’da eski ABD büyükelçiliği önünde düzenlenen ve ABD’nin İran’dan ‘kovulmasının’ 47. yıl dönümü anmasına denk geldi; kent meydanlarında Yüce Lider’in dev posterleri asıldı.
Tahran yönetimi içinde ise tek ses yok: ABD ile görüşmelerin başmüzakerecisi ve Meclis Sözcüsü Muhammed Bakır Ghalibaf, seçim sonuçlarını farklı bir çerçevede yorumlayarak ‘Amerikalılar SAVAŞA HAYIR dedi’ ifadesini kullandı; ABD hükümetinin ‘halkın iradesine ihanet ederek uluslararası paralar ve şantajcılara hizmet etmesi’ hâlinde ‘hayırımızın bir kâbusla birlikte geleceğini’ yazdı ve İran’ın yeni saldırılara her an karşılık vermeye hazır olduğunu iletti.
Washington cephesinde de ilk öz-elektiri geldi: Başkan Donald Trump, seçim yenilgisi sonrası İran savaşının Cumhuriyetçilere zarar verdiğini ilk kez kabul ederek ‘İran bunun bir parçasıydı’ dedi; yakıt fiyatlarındaki artışın rol oynadığını kabul etmekle birlikte sorumluluğu tam olarak üstlenmedi; sonucuna ise ‘biraz şaşırdığını’ söyledi. ABD ve İsrail’in son günlerde diplomatik çabalar sürerken saldırıları yeniden başlatmakla tehdit ettiği bildiriliyor.
Arka plan, donmuş bir müzakere masası: Washington ve Tahran, 28 Şubat’ta ABD-İsrail ortak saldırılarıyla başlayan savaşı bitirmek amacıyla Haziran’da Hürmüz Boğazı’nda seyrüsefer özgürlüğü konusunda bir mutabakat zaptı imzaladı; ancak su yolunun güvenliğine ilişkin anlaşmazlıklar nedeniyle uygulanması askıda. Görüşmeler ise baştan beri askıda durumda. Savaşın bölgesel yansımaları da sürüyor: İran destekli Yemen’deki Husi isyancılar, Suudi askeri ve petrol altyapısını hedef alan saldırılarını tekrarlıyor. Khamenei, ABD saldırısında hayatını kaydeden babası Ali Khamenei’nin yerine geçmişti.