Reuters'ın konuya hakim iki kaynağa dayandırdığı özel habere göre yaklaşık 600 bin Nvidia H200 yapay zekâ çipi, Çin anakarasına sevkiyat için Hong Kong'daki depolarda tutuluyor. Pekin, teknoloji şirketlerinin talebine rağmen büyük hacimli ithalata onay vermezken, büyük Çinli internet şirketlerinin her biri son aylarda ancak yaklaşık 10 bin çipe ulaşabilmiş. Kısıtlı arz, resmî olmayan piyasada fiyatları bir yılda üçe katlamış durumda.
Yapay zekâ çipi savaşının en somut fotoğraflarından biri Hong Kong depolarında çekildi: Reuters’ın konuya hakim iki kaynağa dayandırdığı özel habere göre Nvidia’nın yaklaşık 600 bin ileri düzey H200 çipi, Çin anakarasına gönderilmek üzere Hong Kong’da stoklu bekliyor. Daha önce hiç bildirilmemiş olan stokun büyüklüğü, Pekin’in ABD teknolojisine bağımlılığı artırma konusundaki isteksizliğini yansıtıyor. Öte yandan ikinci büyük ekonomideki patlayan yapay zekâ talebini karşılamak için Çinli şirketlerin Nvidia’nın ileri hesaplama gücüne ihtiyacı sürüyor — tam bir kilitlenme noktası.
Tablo tam bir kapalı kapı diplomasisi değil; ince bir sızma var. Reuters’a konuşan üç kaynak, Çin’in son aylarda bazı çiplerin girişine izin verdiğini aktarıyor: Büyük Çinli internet şirketlerinden her biri son birkaç ayda yaklaşık 10 bin H200 edinmiş; daha küçük miktarlar aracılar ve dolambaçlı yollarla taşınmış. Ancak Pekin, büyük hacimli ithalata hâlâ onay vermiş değil. Habere konu taraflardan yanıt gelmedi: Çin’in Sanayi ve Bilgi Teknolojileri Bakanlığı ile Kalkınma ve Reform Komisyonu, Nvidia ve Alibaba, ByteDance, DeepSeek, Tencent yorum istemlerini yanıtsız bıraktı; Hong Kong yönetimi de sessiz kaldı.
Çipin kendisi teknolojik açıdan ‘en yeni’ değil ama kritik: H200, Nvidia’nın en güncel yapay zekâ işlemcisi olmamakla birlikte Çinli alternatiflerin hâlâ eşleşemediği yeteneklere sahip; özellikle Nvidia’nın yazılım ekosistemiyle birlikte kullanıldığında model eğitimi için değerli. 2022’den beri süren ABD ihracat kontrolleri Çin’in ileri Nvidia çiplerine erişimini kısıtlarken, Trump yönetimi ticaret müzakerelerlerinin ardından geçen yıl onaylı Çinli müşterilere satışa izin vermişti. Şimdi ters yön tıkanmış görünüyor: Washington izni açık, Pekin kapıyı toplu girişe kapalı tutuyor.
Sonuç, resmî olmayan pazarda sert bir fiyat şişmesi. Yetkili arzın kıtlığı alıcıları aracılara itmiş durumda: Sekiz kartlı bir H200 sunucusu Ekim sonunda Çin anakarasında 6 milyon yuandan fazla (yaklaşık 900 bin dolar) fiyatla sunuldu — bir yıl öncesinin yaklaşık üç katı. ABD kontrolleri kapsamındaki daha yeni Blackwell çipli sunucular ise 20 milyon yuandan fazla isteniyor. Teknoloji yayını The Information’ın Temmuz’daki aktarımına göre Pekin, Alibaba, ByteDance ve DeepSeek’e yalnızca model eğitimi için sınırlı H200 alım izni düşünmüş; toplam onayların 200 bin çipin altında kalması ve şirketlerin sonuç çalıştırmasında (inference) Çinli işlemcilere öncelik verilmesi istenmişti.
Asıl soru stokun akıbeti. 600 bin çip, Hong Kong ile anakara arasındaki gümrük hattında ne kadar bekleyecek — ve bu bekleme, Çinli yongaların sonuç iş yüklerinde pazar payını ne kadar hızlı büyütecek? Reuters geçen ay, ByteDance, Alibaba ve Tencent’in ihracata uygun daha güçsüz RTX Pro 5500 kartlarından toplam 3 milyondan fazla sipariş verdiğini ve etiket fiyatının 35 milyar doları aştığını yazmıştı. Büyük resim şu: Washington’un kapı araladığı yerde Pekin’in bilinçli freni, yapay zekâ altyapısını iki kutuplu bir kıtlık ekonomisine çeviriyor — ve faturayı şimdiden gayriresmî piyasa ödüyor.