KYB, KDP'nin boykota rağmen topladığı parlamentoyu tanımadığını açıklayarak iki yıllık hükûmet ortaklığını bitirdi; Bafel Talabani tek taraflı atamalara karşılık Süleymaniye'de paralel yapı kurmakla tehdit etti. Bağdat'la hukuki sorun uyarıları geldi.
Kuzey Irak’ta Bafel Talabani’nin Süleymaniye merkezli Kürdistan Yurtseverler Birliği (KYB), Erbil merkezli Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) ile kurulu hükûmetten çekildiğini duyurdu. Karar, Kürdistan Bölgesel Yönetimi’nin (IKBY) parlamentosunun yaklaşık iki yıl süren felcin ardından Perşembe günü toplanmasının bir gün ardından geldi ve bölgede paralel yönetim tartışmasını alevlendirdi.
Talabani, KYB Başkanlık Konseyi toplantısının ardından yayımladığı video mesajda hükûmeti “başarısız” olarak niteleyip ilk kararlarının bu hükûmetten ayrılmak olduğunu söyledi. KYB’nin kontrolündeki bölgelerde yaşayanların ihtiyaçlarını karşılamak için “tüm güçlerini kullanacaklarını” vurgulayan Talabani, KDP’yi tek taraflı atamalar yapmamakla uyardı: “Siz Bölge Başkanı atarsanız biz de atarız; başbakan atarsanız biz de atarız; bakan atarsanız biz de atarız.”
Krizin kıvılcımı, KDP’nin KYB ve müttefiklerinin boykotuna rağmen parlamentoyu yeniden toplaması oldu. The National’ın aktardığına göre 100 üyeli mecliste 52 kişinin katılımıyla yeter sayı sağlandı ve KDP blok başkanı Vala Farid Parlamento Başkanı seçildi; KYB ve Yeni Nesil Hareketi’nden altı vekil parti tavırlarını kırarak oturuma katıldı. KYB, oturumu ve oturumdan çıkacak her hükûmet ile makamı tanımadığını açıkladı. Talabani, “Kişisel olarak on beşten fazla kez Erbil’e gittim; her seferinde anlaşmanın önüne bahaneler kondu” diyerek müzakerelerin tıkandığını savundu.
KDP cephesinden milletvekili Şehram Ali Kejo, parlamentonun yeniden açılmasını “tarihi ve gerekli bir adım” olarak savundu, oturumun hukuka uygun olduğunu vurguladı ve “KDP, KYB’yi hiçbir zaman yok saymaz; o parti olmadan hükûmet kurmak istemez. Dördüncü ve beşinci dönemlerde de KYB’siz kurabilirdik ama kurmadık” ifadelerini kullandı. Mevzuat gereği 25 gün içinde tüm parlamento komitelerinin kurulması gerektiğini hatırlatan Kejo, tüm partileri müzakerelere çağırdı.
Bölge Başkanlığı Divan Başkanı Fevzi Hariri ise uzlaşı çağrısı yaparak meclisin açılmaması hâlinde IKBY’nin Bağdat merkezî hükûmetiyle hukuki sorunlar yaşayabileceği uyarısında bulundu; “Tek bir Kürdistan ve tek bir bölge” vurgusu yaptı ve Bölge Başkanı Neçirvan Barzani ile Başbakan Mesrur Barzani’nin krizin çözümü için çaba harcayacağını kaydetti.
KYB, Ekim 2024 bölgesel seçimini izleyen anlaşmazlıklar nedeniyle 2019’dan beri sürdürdüğü, kardeşi Qubad Talabani’nin başbakan yardımcılığı dahil çeşitli bakanlıkları elinde tuttuğu hükûmet ortaklığını böylece sonlandırdı. KDP kaynakları, Talabani’nin Süleymaniye’nin bölgeden ayrılması yönündeki çağrısını da reddederek “Kürdistan Bölgesi hiçbir kişinin ya da partinin mülkü değildir; kimsenin geleceğini tek taraflı belirleme hakkı yoktur” tepkisini paylaştı. Siyaset gözlemcileri, bölgede fiilen çift yönetim riskinin doğduğuna ve ortak hükûmet-parlamento işleyişinin yokluğunun IKBY’nin geleceği için ciddi bir tehlike oluşturduğuna dikkat çekiyor.