AHA'da sunulan ve NEJM'de yayımlanan 7 yıllık Lp(a) HORIZON denemesinde pelacarsen, 42 ülkeden 8 binden fazla hastada Lp(a)'yı ortalama %78 düşürdü ancak kalp krizi, inme, acil girişim veya kalp-damar ölümünü azaltmadı. Araştırmacılar Lp(a) ölçümünün yine de değerli olduğu mesajını vurguluyor.
Aynı oturumda sunulan ve aynı gün New England Journal of Medicine’de yayımlanan Lp(a) HORIZON denemesi, kardiyolojinin en yakından izlenen hipotezlerinden birine net yanıttan birini verdi: Genetik olarak belirlenen ve yaşam boyu büyük ölçüde değişmeyen lipoprotein(a)’yı ortalama yüzde 78 düşüren pelacarsen, kalp krizi, inme, acil damar açma girişimi veya kalp-damar ölümü süresini plasebodan farklı biçimde değiştirmedi.
Yedi yıllık faz 3 denemesine 42 ülkeden, kalp-damar hastalığı tanısı ve 70 mg/dL üzeri Lp(a) düzeyi taşıyan 8 binden fazla yetişkin alındı. Katılımcılar aylık deri altı pelacarsen ya da plasebo enjeksiyonuna randomize edildi; Lp(a) yıllık ölçüldü. Kayıt öncesi hastaların kolesterol ve tansiyon dahil risk faktörleri 30-90 günde kılavuz hedeflerine çekildi.
Denemenin baş araştırmacısı Steven Nissen sonucu açık sözlü biçimde değerlendirdi: ‘Hayal kırıklığı yaratan sonuçtan kaçamam — işe yaramadı. Pelacarsen Lp(a) ölçümlerini belirgin biçimde düşürdü, yüzde 78; ne var ki kalp-damar sonuçları değişmedi. Nötr bulgu tıp camiası için beklenmedik ve şaşırtıcı oldu.’
Genişletilmiş analizler de koroner kalp hastalığından ölüm ve tüm nedenlere bağlı ölümde fark göstermedi; bu sonuçlar NEJM Evidence’da ayrıca yayımlandı. Bulgu, kandaki bir risk belirtecini düşürmenin tek başına olayları önlemeye yetmeyebileceği yönündeki son örneklerden: ZEUS denemesinde iltihap belirteçleri, burada Lp(a) düştü; iki denemede de klinik sonuç değişmedi.
Lp(a) kalıtımı konusundaki tablo değişmiyor: Yüksek Lp(a) (55 mg/dL üzeri) uzun vadede kalp krizi-inme riskini yaklaşık 1,4 kat, 115 mg/dL üzeri düzeyler en az iki kat artırıyor. Egzersiz, diyet ve statinler Lp(a)’yı etkilemiyor; Lp(a)’yı düşüren onaylı bir ilaç halen yok.
Bu nedenle araştırmacıların halka mesajı ölçüm üzerine: Lp(a) ölçümü ‘hâlâ kesinlikle değerli’; belirteç semptom vermiyor ve tansiyon, kolesterol, kan şekeri ölçümleriyle birlikte kişisel koruma planının parçası sayılıyor. Lp(a)’yı hedefleyen yeni nesil çalışmalarsa sürüyor.
Alanda sıradaki sınavlar şimdiden takvime bağlanmış durumda: Aynı hedefi farklı teknolojiyle, küçük RNA molekülleriyle vuran olpasiran ve lepodisiran denemelerinin kalp-damar sonuç okumaları sırasıyla 2028 ve 2029’da bekleniyor. Lp(a) HORIZON’un nötr sonucu bu programların tasarım ve beklentilerinin yeniden tartılmasını gündeme getirecek; pelacarsenin Lp(a) düşürme gücü kanıtlanmış olduğu için soru, kimde ve ne zaman müdahalenin yarar sağlayacağına dönüştü.