deniz.tv
6 Kasım 2026, Cuma --:--:-- · İstanbul Canlı Akış
USD/TRY … EUR/TRY … GBP/TRY … BTC … GRAM ALTIN … FAİZ …
Son Dakika
Sağlık

Mobil klinikler can kurtardı: Riskli grupta ölümler yüzde 71 azaldı

NIH'in fonladığı HPTN 094 denemesinde (409 kişi, 5 ABD kenti), ilaç enjekte edenlere mobil ünitelerde entegre HIV ve madde kullanımı hizmeti sunulması tüm-neden ölümleri yüzde 71 azalttı. Birincil son noktalarda fark yoktu; mortalite ikincil bulgu.

deniz.tv

Amerika Birleşik Devletleri’nin beş büyük kentinde yürütülen bir klinik deneme, madde enjeksiyonu yoluyla HIV riski taşıyan kişilere mobil sağlık üniteleriyle götürülen entegre hizmetlerin ölümleri azalttığını gösterdi. Bulgular, JAMA Psychiatry dergisinde yayımlandı.

Ulusal Sağlık Enstitüleri’nin (NIH) fonladığı HPTN 094 denemesine, HIV taşımayan ama ilaç enjekte eden, opioid kullanım bozukluğu olan ve deneme başında opioid kullanım bozukluğu ilacı (MOUD) almayan, tedaviyi düşünmeye açık 409 yetişkin alındı. Houston, Los Angeles, New York, Philadelphia ve Washington DC’de yürütülen çalışmada katılımcılar iki kola ayrıldı: Bir grup 26 hafta boyunca akran rehberliğiyle toplum tabanlı hizmetlere yönlendirildi; diğer grup da aynı akran rehberliğinin yanı sıra mobil ünitede önleyici HIV ilacı (PrEP), MOUD ve sınırlı klinik-destekleyici hizmetlerden oluşan entegre bakım aldı.

Çalışmanın birincil son noktalarında — 26. haftada doğrulanmış PrEP ve MOUD kullanımı — iki grup arasında fark saptanmadı. Ancak ikincil bir son nokta olan tüm nedenlere bağlı ölüm’de büyük fark ortaya çıktı: Mobil ünite hizmetini alan grupta ölüm, yalnızca toplum hizmetlerine yönlendirilenlere kıyasla yüzde 71 daha düşüktü.

PrEP kullanımı her iki grupta da düşük kalmakla birlikte, enjekte edici madde kullananlardaki öz-bildirimli kullanıma kıyasla olumlu düzeydeydi. Deneme başında hiçbiri MOUD kullanmayan katılımcıların yüzde 14’ünün 26. ve 52. haftalarda MOUD kullandığı belirlendi — çalışmayı fonlayan Ulusal Uyuşturucu Bağımlılığı Enstitüsü Müdürü Nora Volkow, bu oranı, hiç tedavide olmayan bu popülasyon için klinik olarak anlamlı bir düzey olarak nitelendirdi.

Volkow, enjeksiyon yoluyla madde kullanımının ABD’de HIV’in önemli itici güçlerinden biri olduğunu ve bu nüfus için etkili müdahaleler bulunsa da erişim engelleri bulunduğunu belirterek, bulguların düşük eşikli hizmetleri mobil ünitelerle sunmanın can kurtarabileceğine işaret ettiğini söyledi.

Araştırmacılar, ölüm azalmasının altında yatan mekanizmanın bu çalışma tasarımıyla kesin olarak ayrıştırılamayacağına dikkat çekiyor: Bulgular ikincil son nokta düzeyinde kalıyor ve bağımsız doğrulama çalışmalarıyla izlenmesi gerekiyor.

Sonuçların politika anlamı da açıksa ölçülü yorumlanıyor: Bağımlılık ve HIV önleme hizmetlerinin hastane dışına, kişinin bulunduğu yere taşınması modeli, iki ayrı sistem arasında kaybolan hastalar için köprü kuruyor. Çalışma tek ülke sınırlı ve beş kentle sınırlı; modelin farklı ülkelerde ve sağlık sistemlerinde nasıl işleyeceği ayrıca sınanacak.