AHA kongresinde sunulan ilk randomize PARAMOUNT denemesinde, yapay zekâ ile nicel plak analizine dayalı bakım standart stres-testi bakımını yendi (kazanım oranı 2,00). Birincil uç klinik olay değil tanısal kesinlik ve tedavi-yönetimi bileşimiydi; lipid düşürücü tedaviye başlangıç %31'den %75'e çıktı.
Chicago’daki Amerikan Kalp Derneği (AHA) bilim kongresinin geç bilim oturumunda sunulan PARAMOUNT denemesi, göğüs ağrısıyla başviren hastalarda yapay zekâ ile analiz edilen koroner tomografiye dayalı bakımın, işlevsel stres testine dayalı standart bakıma göre ilk kez randomize bir sınavdan başarıyla çıktığını gösterdi.
Denemeye Ocak 2025-Şubat 2026 arasında ABD’nin 21 merkezinden 530 semptomlu hasta alındı; hastaların koroner arter hastalığı kuşkusu vardı, LDL kolesterolü en az 100 mg/dL düzeyindeydi ve daha önce tanı almış koroner hastalıkları yoktu. Bir kola koroner tomografinin yapay zekâ ile nicel plak ve plak temelli iskemi analizine (AI-QCT) dayalı bakım, diğer kola stres testiyle yönlendirilen alışılmış bakım uygulandı.
Önceden tanımlanmış birincil bileşik sonucu 180. günde ölçüldü ve deneme bu ucu karşıladı: Yapay zekâ yönlendirmeli plak bakımı lehine kazanım oranı 2,00 olarak hesaplandı (güven aralığı 1,37-2,56). Sonuca en büyük katkı, göğüs ağrısının koroner hastalıktan kaynaklanıp kaynaklanmadığına dair tanısal kesinlikteki artış oldu; iki kol arasındaki fark 16,6 puan düzeyindeydi.
Tanıdan sonra yönetim de değişti: Yapay zekâ kolunda lipid düşürücü ilaç kullanımı yüzde 31’den yüzde 75’e çıkarken standart bakım kolunda yüzde 32’den yüzde 47’ye yükselebildi; LDL kolesterol düşüşleri de yapay zekâ kolunda daha belirgindi. Kateter laboratuvarına gönderilen hastaların yüzde 60’ı standart bakımda balon ya da bypass gibi bir girişim yapılmadan çıkarken, bu oran yapay zekâ kolunda yüzde 38’e indi; toplam kateterizasyon ve girişim oranları artmadı.
Denemenin eşbaş araştırmacısı Todd Villines, sonuçları ‘onlarca yıldır göğüs ağrısını tıkanıklık ya da kan akımı azalması arayarak değerlendirdik; plak doğrudan ölçülüp bakıma rehber yapıldığında hekimler daha net yanıtlar kazanıyor ve hastalar koruyucu tedaviye çok daha sık başlıyor’ sözleriyle değerlendirdi. Katılımcıların yarısından fazlasının (523 hastanın 300’ü) kadın olması da, kalp denemelerinde az temsil edilen bu grubun bu kez iyi temsil edildiği olarak öne çıktı.
Sonuçların sınırları açık: Deneme açık-etiketliydi, birincil uç kalp krizi ya da ölüm gibi klinik olaylar değil; tanısal kesinlik, tedavi başlangıcı ve girişim kararlarından oluşan bir kazanım-oranı bileşimiydi. İzlem 180 gündü, çalışma görüntüleme şirketi Cleerly tarafından desteklendi ve tam sonuçların hakemli dergide yayımlanması 2027 başında bekleniyor. Bu nedenle bulgu, yöntemin kalp krizini önleyip önlemediğinin değil; tanı ve koruyucu tedavi süreçlerini kolaylaştırıp kolaylaştırmadığının yanıtı olarak okunmalı.
PARAMOUNT, resmi geç-bilim oturumunda sunuldu; aynı oturumda 25 yıllık COURAGE izlemi ve ISCHEMIA denemelerinin genişletilmiş analizleri de yer aldı. Yapay zekâ destekli plak analizinin koroner bakıma girmesi için ödeme ve yaygınlaştırma soruları ise henüz cevaplanmadı.