İki ülke, Başika-Zilikan yerleşkesinin Irak Federal Hükûmetine kademeli devrinin fiilen başlatıldığını duyurdu; PKK'nın varlığının sona ermesini denetleyecek Ortak Güvenlik Koordinasyon Komitesi de faaliyete geçiyor. Karar, 23 Eylül Erdoğan-Zeydi mutabakatının ilk somut uygulaması.
Türkiye ve Irak, ortak bir açıklama yaparak Musul yakınlarındaki Başika-Zilikan yerleşkesinin Irak Federal Hükûmetine kademeli devri sürecinin fiilen başlatıldığını duyurdu. Açıklamada Türk tarafının, liderler düzeyinde varılan mutabakat uyarınca devre yönelik “üzerine düşen adımları atmaya başlayacağı” beyan edildi. 2015’ten bu yana Türk Silahlı Kuvvetleri’nin kontrolündeki üs, Ankara-Bağdat diyaloğunun en önemli başlıklarından birini oluşturuyordu.
Ortak açıklamada ayrıca PKK’nın varlığının tamamen sona ermesinin denetlenmesi amacıyla Ortak Güvenlik Koordinasyon Komitesi’nin faaliyete geçirilmesi kararı alındığı bildirildi. Ankara’daki değerlendirmelerde bu uzlaşmanın, PKK’nın silahlarını bırakmasını kapsayan çözüm süreci için kritik önem taşıdığı kaydediliyor. Türkiye daha önce, PKK’nın Irak’ın Sincar Bölgesi’ndeki varlığının tamamen sona erdirilmesi ve bu stratejik bölgenin kontrolünün tümüyle Irak güçlerine geçmesi hâlinde Başika’dan tamamen çekileceğini açıklamıştı.
Adım, 23 Eylül’de New York’ta, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu görüşmeleri çerçevesinde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Irak Başbakanı Ali Zeydi’nin bir araya gelmesinin ardından varılan mutabakatın ilk somut uygulaması. O günkü açıklamada Türk kuvvetlerinin Başika-Zilikan yerleşkesini kademeli olarak teslim edeceği duyurulmuş, ancak sürecin Irak Silahlı Kuvvetleri’nin Sincar’daki güvenlik ortamını sağlamasına bağlı olduğu vurgulanmış ve çekilmenin zamana yayılacağı öngörülmüştü. 8 Kasım açıklaması, o tarihten bu yana sürecin bu ayağında kaydedilen ilk ilerleme; o dönemde PKK’nın silah bırakma sürecinde gözle görülür bir ilerlemenin olmadığı yönünde değerlendirmeler yapılıyordu.
Sincar Bölgesi, Irak-Suriye sınırında yer alması ve PKK’nın her iki ülkedeki faaliyetlerini koordine ederek Kandil-Mahmur-Sincar hattını etkin biçimde kullanması nedeniyle Ankara’nın uzun süredir gündemindeki bir güvenlik sorunu. Türkiye, Başika üssüne Kürdistan Bölgesel Hükûmeti ile yaptığı anlaşma üzerine ve yerel güçlerin IŞİD’e karşı mücadelesinde eğitim amacıyla yerleşme hakkı elde etmişti; Irak merkezi yönetimi bunu egemenliğinin ihlali olarak görmüş ve tepki göstermişti. Üs 2017’de IŞİD saldırılarına, 2021’de de İran destekli silahlı grupların saldırısına maruz kalmış, IŞİD tehdidinin kalkmasının ardından TSK, Irak topraklarındaki PKK ile mücadelesini buradan koordine etmişti.
İki ülke, 2024’te imzaladıkları Askeri, Güvenlik İşbirliği ve Terörle Mücadeleye Dair Mutabakat Zaptı’yla Başika’da Türkiye-Irak Ortak Eğitim ve İşbirliği Merkezi kurulmasını kararlaştırmış ve aynı anlaşmayla üssün yönetimini Irak Silahlı Kuvvetleri’ne devretmişti. Yeni açıklamayla süreç, yerleşkenin tümünün devrine ve Türkiye’nin bölgedeki askeri varlığının sonuna doğru somut bir evreye girdi.