Yaban yaşam meraklısı Peter Cooper, bahçesindeki kulübede yetiştirdiği glowworm larvalarını 100 yıldır görülmedikleri North Yorkshire'daki Nosterfield rezervine salıyor. Başarının onayı 2030'da, yabanlarda üreyen yavrular ışık yakınca gelecek.
İngiltere’de sevilen ateşböceği türü olan glowworm (Lampyridae ailesi), yerel doğa korumacıların ücretsiz (‘pro bono’) çalışmasıyla yeniden parlıyor. Yaban yaşam meraklısı Peter Cooper, boş zamanında bahçesindeki kulübede glowworm topluyor ve özenle yetiştiriyor; larvaları ise 100 yıldır görülmedikleri North Yorkshire’daki bir doğa rezervine bırakıyor.
Şair Edmund Bogg’un ‘perilerin eliyle yakılmış lambalar’ diye tarif ettiği böceğin hedef noktası, ‘North Yorkshire’ın en önemli sulak alan yaban yaşam alanlarından biri’ olarak tanımlanan Nosterfield Doğa Rezervi. Eski kireçtaşı ocaklarının üzerinde yaklaşık 600 dönümlük bir alana yayılan rezerv, kimi zaman doğal olarak kimi zaman da kâr amacı gütmeyen Lower Ure Conservation Trust’ın yeniden yabanlandırma çalışmasıyla, biyolüminesan böcekler için ideal bir habitata dönüşmüş. Lampyridae ailesi, ateşböcekleri, şimşek böcekleri ve glowworm’ları kapsıyor: Işıldayan ‘lambalar’ aslında çiftleşme döneminde geceleyin ışık saçan dişiler.
Good News Network’in aktardığına göre glowworm’lar bir zamanlar Britanya adasında boldu; ancak geniş alanlarda ‘söndüler’ ve yeniden yerleşmeleri son derece güç. Cooper ve gönüllü grubuna — rezerv yöneticisinin Cooper’ın ‘saf tutku ve coşkusuna’ verdiği değeri de aktaran GNN’nin ‘parlayanlar’ diyerek andığı ekip, esarette larva yetiştirmenin incelikli sanatında yavaş yavaş uzmanlık geliştirdi ve bu birikimi Yorkshire kırlarını aydınlatmak için kullanıyor.
Rezervin müdürü Simon Warwick, Guardian’a verdiği demeçte durumu özetledi: ‘Bölgede inanılmaz nadirler ve gönüllülerin bu konudaki heyecanını size anlatamam.’ Cooper’ın kulübesinde bu yıl Nosterfield’a salınmayı bekleyen 1.900 larva sayıldı. Sürecin başarı sayılabilmesi içinse sabır gerekiyor: Kulübede yetişen bu larvaların yabanlarda üreyen yavrularının erginleşip Yorkshire karanlığında kendi ışıklarını yakmaları — bu, 2030 civarında görülecek.
GNN’nin bağlantılı bulduğu ilginç bir gelişme de biyolüminesan dünyadan: Ateşböcekleri gibi ışık saçan, karanlıkta parlayan petunyalar ABD’de 48 eyalette çevrimiçi satışa sunuldu — laboratuvarda geliştirilen bu çiçekler, doğadaki ışıltının evlere taşınmasını sağlıyor.
Koruma dünyasında her türün dönüşü bir kilometre taşı; Cooper’ın kulübesinden çıkıp yüz yıl sonra yeniden yakılan ‘peri lambaları’, gönüllü azminin küçük bir kulübeden ne kadar uzağa ışık tutabildiğinin kanıtı: 2030’ların Yorkshire gecelerinde, kireçtaşı ocaklarının üzerinde yeniden yanmaya başlayan minik ışıklar, bugün kulübede sayılan 1.900 larvanın mirası olacak.