DKC'nin doğusunda FRN isyancılarıyla çatışmalarda mevzilerini bırakan askerlerin yargılandığı davada 66 kişi idama, biri 10 yıl hapse çarptırıldı; dördü beraat etti. 2025 başından bu yana en az 381 askere idam cezası verildi, ancak resmi infaz yapılmadığı bildiriliyor.
Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nde (DKC) en az 66 asker, “korkaklık, isyan ve emirlere itaatsizlik” suçlarından idama mahkûm edildi. Yerel medyada yer alan habere göre cezalar, ülkenin doğusundaki Kuzey Kivu eyaletinin Valikale kentinde askerî mahkemede görülen 71 sanıklı yargılamanın sonucunda verildi. Askerlerden dördü beraat ederken, bir diğeri 10 yıl hapis cezasına çarptırıldı.
Ordu, yargılamanın doğu DKC’de silahlı gruplarla çatışan birlikler arasında disiplini iyileştirmeye yönelik olduğunu bildirdi. Bölge onlarca yıldır süren çatışmalara sahne; hükûmet güçleriyle M23’ü de barındıran isyancı koalisyon Ulusun Yeniden İnşası Cephesi (FRN) arasındaki savaş sürüyor. Askerlerin, FRN savaşçılarıyla çatışmalar sırasında mevzilerini bırakıp kaçtıkları gerekçesiyle 20 Ekim’de Valikale’de tutuklandıkları bildirildi.
Kongo ordusunun M23 dâhil silahlı gruplara karşı kampanyası, uzun süredir kendi saflarındaki düşük disiplin ve organizasyon bozukluğu tarafından baltalanıyor. Ordu profesyonellik eksikliği nedeniyle sürekli eleştirilirken askerler düşük ücret ve yetersiz donanımdan şikâyet ediyor. Hükûmet, komşu Ruanda’nın M23’ü desteklediği iddiasını defalarca dile getirdi; Kigali ve isyancılar bu suçlamayı, BBC’nin “ezici delil” olarak nitelediği bulgulara rağmen reddediyor. Onlarca yıllık çatışma hattında ordunun uzun süredir disiplin ve örgütlenme sorunlarıyla boğuştuğu, mevzilerini bırakarak geri çekilen birliklerin yargılamalarla karşı karşıya kaldığı belirtiliyor.
Geçen ay da benzer “korkaklık” suçlamalarıyla — isyancılarla çatışmalarda cepheden çekildikleri ileri sürülen — 27 asker daha idama mahkûm edilmişti. DKC, Mart 2024’te ordudaki “hainleri” ayıklama gerekçesiyle 20 yıllık idam moratoryumunu kaldırmış, idam cezasının silahlı gruplara katılanlara, isyan, vatana ihanet ve savaş suçlarına da uygulanacağını açıklamıştı. Karar hak örgütlerince yaygın biçimde eleştirildi; ancak moratoryumun kaldırılmasından bu yana resmî bir infaz yapılmadığı bildiriliyor — yani mahkûmiyetler şimdilik fiilî infaz değil, ordu disiplinine yönelik gözdağı işlevi görüyor.
Fransız yayıncı RFI’nin derlediği rakamlara göre 2025 başından bu yana en az 507 asker mahkûm edildi; bunların 381’i idam cezası aldı. Ekim 2025’te eski Cumhurbaşkanı Joseph Kabila, savaş suçları ve vatana ihanet dâhil suçlamalardan gıyabında idama mahkûm edildi. Suçlamaları reddeden ancak mahkemede savunmaya gelmeyen Kabila, o tarihten bu yana FRN koalisyonunun lideri olarak anılıyor; ordunun disiplin sorunlarını derinleştiren bu bölünme, doğudaki çatışma hattının kaderini belirleyen ana eksenlerden biri olarak değerlendiriliyor.