Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), makrofinansal istikrarı ve parasal aktarım mekanizmasını desteklemek amacıyla kredi büyüme sınırlarını yukarı yönlü güncelledi. 2026-49 sayılı basın duyurusuna göre tüketicilere kullandırılan ihtiyaç ve taşıt kredilerinde sekiz haftalık büyüme sınırı yüzde 3'ten yüzde 3,5'e; KOBİ kredilerinde yüzde 5'ten yüzde 5,5'e; KOBİ dışı işletme kredilerinde ise yüzde 2'den yüzde 2,5'e çıkarıldı — dört kategori de 0,5'er puan genişledi. Bankaların ve finansman şirketlerinin bir yıldan uzun vadeli mevduat dışı yükümlülükleri için tesis edilen zorunlu karşılıklara Türk lirası cinsinden faiz veya telafi ödemesi yapılması da kararlaştırıldı. Eski Başekonomist Hakan Kara, kısıtların tümüyle kaldırılmasının daha sağlıklı olacağını savundu.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), kredi piyasasında önemli bir adım attı: 11 Kasım tarihli 2026-49 sayılı ‘Makroihtiyati Çerçeveye İlişkin Basın Duyurusu’yla bankaların kredi büyüme sınırları dört kategoride birden gevşetildi.
Tüketici tarafında limit 0,5 puan yukarı taşındı: tüketicilere kullandırılan ihtiyaç kredilerinde ve taşıt kredilerinde uygulanan sekiz haftalık büyüme sınırı yüzde 3’ten yüzde 3,5’e çıkarıldı. Böylece bireysel kredilerde bankaların sekiz haftalık genişleme alanı bir önceki döneme göre artmış oldu.
Ticari kredi tarafında da aynı yönde adım atıldı: KOBİ’lere kullandırılan Türk lirası kredilerinde sekiz haftalık büyüme sınırı yüzde 5’ten yüzde 5,5’e yükseltildi; KOBİ dışı işletmelere verilen TL kredilerinde ise sınır yüzde 2’den yüzde 2,5’e çıkarıldı. Toplamda dört kredi kategorisinin tamamında 0,5 puanlık genişleme sağlandı.
Duyurunun ikinci ayağı zorunlu karşılık uygulamasında: bankaların ve finansman şirketlerinin bir yıldan uzun vadeli, Türk lirası ve yabancı para cinsinden mevduat dışı yükümlülükleri için tesis edilen zorunlu karşılıklara, Türk lirası cinsinden faiz veya telafi ödemesi yapılması kararlaştırıldı. Bu düzenleme, Merkez Bankası nezdinde tutulan karşılıklar üzerinden bankalara ödeme imkânı tanıyan bir telafi mekanizması anlamına geliyor.
TCMB, değişikliklerin amacını ‘makrofinansal istikrarı ve parasal aktarım mekanizmasını desteklemek’ olarak açıkladı. Ekonomideki yavaşlama sinyallerinin ardından para musluklarının kademeli açılması biçiminde okunan bu adım, kredi kullanım koşulları ve faiz oranlarında doğrudan bir değişiklik içermiyor; kredi verilebilecek hacmi genişletiyor.
Ekonomistlerden ilk tepkiler de geldi: TCMB’nin eski Başekonomisti Prof. Dr. Hakan Kara, gevşetme kararını değerlendirirken kısıtlamaların tümüyle kaldırılmasının daha sağlıklı olacağını savundu. Kara, ‘Zorunlu karşılıklar üzerinden bu işi Merkez’e yaptırmak parasal aktarımı bozuyor. Bankaların kredi verme iştahını düzenleyecek kararları asıl olarak BDDK almalı’ değerlendirmesini yaptı.
Kararın takvimi de dikkat çekici: Merkez Bankası’nın Para Politika Kurulu, yarın (12 Kasım) faiz kararını açıklamak üzere toplanıyor. Kredi sınırlarındaki bu gevşemenin hemen öncesinde gelmesi, kurumun politika setini aktarım mekanizması yönünde yeniden dizayn ettiği bir döneme işaret ediyor — piyasa aktörleri şimdi PPC kararının bu adımla nasıl uyumlanacağını kurguluyor.
Bankacılık sektörü cephesinde ise yeni sınırların kredi hacmine yansımasının birkaç haftalık sekiz haftalık pencerelerde ölçülmesi bekleniyor; tüketici ve KOBİ segmentlerindeki talebin bu ek alanı ne ölçüde dolduracağı, düzenlemenin sahadaki ilk sınavı olacak.