Guardian'ın edindiği bilgiye göre Çin, aylarca süren değerlendirme sonrası 2028 COP33 zirvesini düzenlemeyeceğini belirledi. UNFCCC kuralları gereği 2028'in Asya ülkesine ait olması nedeniyle Özbekistan, Güney Kore, Endonezya ve Tayland'ın teklifleri gündemde.
Çin, aylarca süren değerlendirmelerin ardından 2028’de yapılacak COP33 BM iklim zirvesine ev sahipliği yapmayı reddetti. Guardian’ın edindiği bilgiye göre bu kararla zirveyi düzenleme fırsatı diğer Asya ülkelerine açık kaldı.
Karar, ABD’nin Donald Trump yönetiminde iklim alanındaki her türlü uluslararası iş birliğinden çekildiği bir dönemde, dünyanın en büyük sera gazı salıcısının küresel sahnede liderliği üstlenmesini umut eden birçok ülke ve iklim uzmanını hayal kırıklığına uğratacak.
Eski ABD başkan yardımcısı Al Gore da karardan duyduğu hayal kırıklığını dile getirenler arasında: “Çin’in zirveye ev sahipliği yapması fikrini kesinlikle desteklerdim. Ne yazık ki böyle olmadı.”
Çin şu anda kömüre ağır bağımlılıktan “elektrikli devlete” doğru bir ekonomik dönüşüm yaşıyor. Eski ABD Dışişleri Bakanı John Kerry, Çin’in geleceğin düşük karbonlu teknolojilerini geliştirme ve kullanma konusunda dünyanın gerisinde bıraktığını söyledi. Çin’de yenilenebilir enerji üretim kapasitesi kömürü geçti; sera gazı salınımlarının bu yıl hafifçe gerilediği görülüyor. Geçen ayki otomobil satışlarının yaklaşık üçte ikisini elektrikli araçlar oluşturdu; ülkenin temiz enerji endüstrileri geçen yıl yatırım büyümesinin yüzde 90’ından fazlasını tek başına sürükledi.
BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (UNFCCC) kuralları gereği 2028’deki zirveyi bir Asya ülkesinin ev sahipliği yapması gerekiyor. Enerji ve İklim Zekâ Birimi düşünce kuruluşunun uluslararası sorumlusu Gareth Redmond-King, “Dünyanın en büyük salıcısı ve ikinci büyük ekonomisinin bir iklim COP’ına ev sahipliği yapması kuşkusuz önemli olurdu” değerlendirmesini yaptı: “Temiz enerji teknolojisinin yatırımı, üretimi ve kullanımında dünyaya liderlik ediyorlar ve salınımları düşmeye başladı. Bir liderlik hikâyesi olarak Çin’in COP33’ü düzenlemesi büyük şey olurdu.”
Çin’in konferansı düzenlememeye karar vermesinin nedeni net değil; ancak Guardian’a konuşan birçok uzman, ABD seçim takviminin olası bir etken olduğunu düşünüyor. Bir sonraki ABD başkanlık seçimi 7 Kasım 2028’de yapılacak; COP33 ise 6-17 Kasım tarihlerine planlandı. Demokratların iklim krizine ilişkin seçmen endişesinin de etkisiyle orta dönem seçimlerinde güçlü performans göstermesinin ardından 2028’de iklim dostu bir başkan seçmeyi umuyorlar; ancak başarılsalar bile Trump, ocak ayına kadar görevde kalacak. Trump iklim bilimini reddediyor, ABD’yi Paris Anlaşması’ndan çekti ve anlaşmanın üst sözleşmesi olan 1992 tarihli UNFCCC’den de çekilme sürecini başlattı.
Çin, gelişmekte olan ülkeler arasında lider olarak görülmek istiyor; ancak ABD’nin boş bıraktığı alanı doldurma konusunda temkinli. Biden ve Obama dönemlerinde iki ülke iklim alanında güçlü bir ortaklık yürütmüş, metan salıımının azaltılması ve temiz teknoloji geliştirilmesinde ortak hedefler belirlemişti.
COP33, 2015 Paris Anlaşması kapsamında ülkelerin sera gazı salımlarını küresel ısınmayı 1,5 dereceyle sınırlama hedefine uygun kesip kesmediğini inceleyen “küresel stoktaking” mekanizmasını içereceği için kritik bir toplantı olacak. Hindistan hükümeti de bu yılın başlarında aylarca COP33’e talip olmayı düşündü ancak o da vazgeçti; kömür kullanımı artmaya devam eden ülke, kendi yenilenebilir enerji hedeflerini aşmış durumda. Guardian’ın bilgi aldığı kaynaklara göre Özbekistan, Güney Kore, Endonezya ve Tayland da ev sahipliği teklifini değerlendiriyor. Bu yıl Türkiye’de süren ve Türkiye ile Avustralya’nın ortak başkanlığındaki COP31 toplantısında ev sahibi konusunda bir karar verilmesi beklenmiyor.