ABD Başkanı Donald Trump, İran savaşının 'fiilen bittiğini' söyleyerek piyasaları rahatlattığı günlerin ardından bu kez ters yönde konuştu: Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda 'İran'la anlaşmaya ihtiyacımız yok. O günler çoktan geride kaldı. Paralarını aldık — yüz milyarlarca dolar — ve boğazlarını da elde tutuyoruz!' ifadelerini kullandı. Sözlerin ardından uluslararası petrol piyasasında sert yükseliş yaşandı: Brent petrol varil başına yüzde 1,6 artışla 94,25 dolara, WTI yüzde 1,3 yükselişle 87,62 dolara çıktı. Gelişme, Katar başbakanının Beyaz Saray'a taşıdığı İran'ın geçici anlaşma önerisiyle açılan diplomatik hattın önüne set çekti. Trump'ın iki gün önceki 'askeri eylem şu an çok gerekli görünmüyor' sözleri Brent'i ağustos ortasından bu yana en düşük seviye olan 89,66 dolara indirmiş, piyasa barış beklentisiyle haftalarca süren sert düşüş kaydetmişti.
Orta Doğu enerji piyasalarında kırbaç etkisi yaratan gün: ABD Başkanı Donald Trump’ın İran mesajı bir günde tam tersine döndü ve petrol fiyatları sabah düşüşünü akşama zıplamaya çevirdi.
Perşembe günü sabah saatlerinde henüz barış beklentisiydi gündem: İran ve Ukrayna hatlarındaki görüşme umutları petrolü bir dolardan fazla düşürmüş, Brent 91,62 dolara kadar gerilemişti.
Sonra Trump konuştu. Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda ‘İran’la anlaşmaya ihtiyacımız yok. O günler çoktan geçti. Paralarını aldık — yüz milyarlarca dolar — ve boğazlarını da elde tutuyoruz!’ diyen Trump, savaşın bitişiine dair iki gündür büyüyen beklentiyi tek cümleyle tersine çevirdi.
Piyasanın yanıtı anında geldi: Brent petrol yüzde 1,6 yükselerek varil başına 94,25 dolara, Amerikan WTI sınırıysa yüzde 1,3 artışla 87,62 dolara çıktı; en yoğun anlarda her iki sözleşme de varil başına yaklaşık 2 dolarlık sıçrama yaşadı.
Çelişki çarpıcı çünkü Trump iki gün önce tam tersini söylüyordu: Beyaz Saray basın toplantısında İran savaşının ‘fiilen bittiğini’ ve ‘bu aşamada askeri eylemin çok gerekli görünmediğini’ söylemiş, bu sözler Brent’in yüzde 3 düşerek 89,66 dolara — ağustos sonundan bu yana en düşük düzeye — inmesine yol açmıştı. Ayrıca önceki hafta Brent, pandeminin başından bu yana en sert haftalık düşüşü olan yüzde 16’lık gerilemeyi kaydetmişti.
Trump’ın son sözleri aynı zamanda diplomatik hattın da önünü kesiyor: Katar başbakanının Beyaz Saray’a taşıdığı İran’ın geçici anlaşma önerisi, petrolün haftalardır düşmesinin ana motorlarındandı. Trump’ın ‘anlaşma gereksiz’ mesajı bu planın üzerinde şimdiden bulut oluşturdu.
Analistler için tablo karmaşık: Suudi Arabistan’ın arz toparlanması fiyatları aşağı çekerken, Trump’ın jeopolitik çıkışları ve Hürmüz’deki son tanker olayları yukarı çekiyor. Saxo Bank emtia stratejisti Ole Hansen durumu ‘savaş yok, barış yok’ ortamı diye özetliyor — bölgesel üretimin müzakere kilitlenmesine rağmen toparlanmasına izin veren bir belirsizlik.
Piyasanın çifte senaryosu da netleşiyor: diplomatik hat bir şekilde yeniden açılırsa Brent’in 90 doların altındaki bölgeye geri dönmesi beklenirken, Trump’ın ‘boğaz bizde’ ısrarı sürerse Hürmüz risk priminin 95 doların üzerine taşıması gündeme gelebilir.
Yatırımcılar şimdi iki tarihe kilitli: ABD-Çin zirvesinin yaklaştığı hafta ve İran tarafının misilleme uyarılarının gölgesinde, Trump’ın bir sonraki paylaşımı fiyatlar için en güçlü kısa vadeli sinyal olmaya devam ediyor.