ABD'de Cuma günü telekomunikasyon arızasının tetiklediği ulusal uçuş durdurmanın ardından toparlanma sürüyor. Ulaştırma Bakanı Sean Duffy, hava trafiğinin Pazartesi tam kapasiteye döneceğini beklediklerini söyledi; Cuma ve Cumartesi 15 binden fazla uçuş iptal edilirken Pazar günü de 1.600'ü aşkın iptal yaşandı. Sorunun kökeni, Arkansas'ta bakır kablo-fiber geçişi sırasında bir yönlendiricinin ağı veriyle doldurması olarak açıklandı; FAA'nın bazı yönlendiricileri 2001'den kalma. Duffy, FBI ile yürütülen soruşturmada siber saldırı belirtisi bulunmadığını, sistemin eksiksiz yenilenmesi için kongreden yaklaşık 50 milyar dolar talep ettiğini belirtti. Trump ise Biden yönetimini 'eski ve kırık sistemi kötüleştirmekle' suçladı.
ABD’de Cuma günü yaşanan ulusal uçuş durdurmanın ardından toparlanma sürerken yönetimden zamanlama sözü geldi: Ulaştırma Bakanı Sean Duffy, hava trafiğinin Pazartesi günü tam kapasiteye döneceğini beklediklerini söyledi.
Duffy Pazar günü ABC, CBS ve NBC’nin sabah programlarında art arda konuştu: ‘Bugün içinde işlerin normale dönmesini, muhtemelen yarın tamamen normal olmasını bekliyoruz’ — havayollarının yerinden olmuş uçak ve ekiplerini yeniden konumlandırmak için zamana ihtiyacı var.
Sayılar krizin boyutunu gösteriyor: Cuma ve Cumartesi günleri toplamda 15 binden fazla uçuş iptal edildi; Pazar sabahı itibarıyla da 1.600’ü aşkın uçuş iptaldi — American 472, JetBlue ise operasyonunun yüzde 27’sine denk gelen 251 uçuşunu geçti.
Teknik kök-neden de netleşiyor: sorun, Arkansas’taki El Dorado kentindeki bir radyo tesisinde eski bakır kablolardan fiber-optik geçiş sırasında bir yönlendiricinin ağı veriyle doldurmasıydı — sistem saniyede bin bağlantı girişimiyle boğuldu.
Duffy’nin açıkladığı detay çarpıcı: FAA’nın ulusal hava sahasında bu türden 69 yönlendirici var ve yayın işlevleri önlem olarak kapatıldı; soruşturma, donanım arızası mı yoksa yüklenici L3Harris’in hatalı kurulumu mu sorusuna odaklandı — FBI da sürece katılıyor.
Yöneticilerden iki net mesaj var: FAA Yöneticisi Bryan Bedford ‘kötü niyetle ilgili hiçbir kanıt, yapay zekâyla ilgili hiçbir kanıt yok’ dedi; Duffy de siber saldırı belirtisi bulunmadığını, hava sahasının güvende olduğunu ve durdurma sırasında 3.500’den fazla uçağın güvenle indirildiğini vurguladı.
Asıl siyasi çekişme para üzerinde: Duffy, kongreden radar, telsiz ve fiziksel merkezler dışına tahsis edildiği için telekom altyapısına kullanılamayan 12,5 milyar doların ötesinde milyarlarca dolar talep ediyor — yeni mimariyi AT&T, Verizon ve Lumen gibi özel operatörlerle kurmayı öneriyor.
Toplam etiket sert: Duffy sistemin ‘yıllardır ihmal edildiğini’ ve eksiksiz yenilemenin yaklaşık 50 milyar dolar tutacağını söylüyor; FAA’nın bazı parçaları hâlâ 2001’de satın alınmış, iki onyıl önce modası geçmiş yönlendiricilerle çalışıyor.
Trump da ilk kez konuştu: sosyal medyada Biden yönetimini ‘eski ve kırık sistemi daha da kötüleştirmekle’ suçladı, ‘Uçuş Kontrol Sistemleri için bilgiye ve plana sahibiz, kongrenin parayı HIZLI vermesi gerekiyor’ yazdı ve mevcut sistemin bir bölümünün 50 yaşında olduğunu ‘SAÇMA’ nitelemesiyle vurguladı.
Havayolları cephesinde ise normalleşme planları işliyor: American değişiklik ücretlerini Çarşamba’ya kadar kaldırdı, Delta yolcularını Pazartesi’ye sonraki uçuşlara kaydırmaya teşvik ediyor — Pazartesi için önceden iptal edilen uçuş sayısı yalnızca 30.
FAA’nın resmî soru-cevap notu tabloyu özetliyor: sistem kararlı, uçaklar geri itme işlemine, taksiye ve kalkışa geçti ve uçmak güvenli — ancak ‘toparlanma yavaş ve istikrarlı’ olacak.