Guadalajara Karteli'nin kurucularından ve 'patronların patronu' olarak anılan Miguel Ángel Félix Gallardo, 80 yaşında hayatını kaybetti. Jalisco Güvenlik Bakanlığı, Félix Gallardo'nun Puente Grande cezaevinden iki gün önce acil nakledildiği Guadalajara'daki özel bir hastanede çoklu organ yetmezliğinden öldüğünü açıkladı. 1989'dan bu yana tutuklu bulunan Félix Gallardo, 1985'te DEA ajanı Enrique 'Kiki' Camarena'nın öldürülmesinden mahkûm edilmiş, 37 yılı aşkın hapis hayatı boyunca glokom, diyabet ve yüz kanseri dahil 22 rahatsızlığı bulunduğu açıklanmıştı. Kartelinden Sinaloa Karteli doğdu; kuruculardan Caro Quintero geçen yıl ABD'ye iade edilmişti.
Meksika uyuşturucu ticaretinin en ünlü isimlerinden biri hayatını kaybetti: Guadalajara Karteli’nin kurucularından ve ‘patronların patronu’ (El Jefe de Jefes) olarak anılan Miguel Ángel Félix Gallardo, 80 yaşında öldü.
Jalisco eyaleti Güvenlik Bakanlığı’ndan yapılan açıklamaya göre Félix Gallardo, tutulu bulunduğu Puente Grande cezaevinden iki gün önce acil olarak nakledildiği Guadalajara’daki özel bir hastanede, ‘gözlem altında korumalı tahminle’ kaldıktan sonra çoklu organ yetmezliği sonucu öldü.
Yerel basındaki aktarımlara göre ölüm, Pazar günü öğleden sonra saat 13.45 civarında, Country 2000 Hastanesi’nde gerçekleşti: 13 Kasım Cuma günü oksijen düşüklüğü, bilinç bozukluğu ve oryantasyon kaybı şikâyetleriyle hastaneye kaldırılmış, iki gün yoğun tıbbi bakım altında tutulmuştu.
Sağlık durumu yıllardır kötüydü: 2022’de Meksika yetkilileri, o dönem 76 yaşındaki Félix Gallardo’nun glokom, tek taraflı körlük ve işitme kaybı, diyabet, hipertansiyon, latent tüberküloz, yüz kanseri ve bel fıtığı dahil 22 rahatsızlığı bulunduğunu açıklamıştı — tekerlekli sandalye kullanıyor, bir gözü görmüyor ve neredeyse sağırdı.
Hikâyesi Meksika’nın modern uyuşturucu ticaretinin kuruluşuna uzanıyor: 1946 Culiacán doğumlu Félix Gallardo, eski bir polis ve vali koruması olarak başladığı yolda 1970’ler ve 80’lerde Rafael Caro Quintero ve Ernesto ‘Don Neto’ Fonseca Carrillo ile birlikte Guadalajara Karteli’ni kurdu.
Kartel, esrar ve eroin yollarının ardından Kolombiyalı baronlarla — aralarında Pablo Escobar’ın Medellin Karteli de vardı — ittifak kurup kokaini ABD’ye büyük ölçekte taşıyan ilk yapı oldu; hafif uçaklarla kıta geneli nakliyat ve rüşvetle sağlanan koruma, imparatorluğun araçlarıydı.
Dönüm noktası 1985’ti: ABD Uyuşturucuyla Mücadele Teşkilatı DEA’nın gizli ajanı Enrique ‘Kiki’ Camarena ile Meksikalı pilot Alfredo Zavala’nın kaçırılıp öldürülmesi ABD’yi ayağa kaldırdı; Félix Gallardo bu cinayetten mahkûm oldu ve dağılan Guadalajara Karteli’nin kalıntılarından Sinaloa Karteli doğdu.
Nisan 1989’da tutuklanmasının ardından 37 yılı aşkın süre hapis yattı; uyuşturucu ticareti ve silah suçlarından yaklaşık 40 yıl, Camarena cinayetinden ayrıca ceza aldı — mahkemeler sağlık gerekçesiyle kısaltma ve ev hapsi taleplerini defalarca reddetti.
Kuruculardan Caro Quintero 2022 Temmuz’da yeniden yakalandı ve geçen yıl Şubat’ta ABD’ye iade edildi; Don Neto ise hâlâ cezaevinde — Félix Gallardo’nun ölümü, Meksika uyuşturucu tarihinin kurucu neslinin son perdesi olarak yorumlanıyor.
Onun inşa ettiği ağ ve hesaplaşma kültürü, sonraki onyıllarda yüz binlerce ölüm ve kayıpla sonuçlanan kartel savaşlarının zemini oldu: AFP’nin nitelemesiyle ‘modern Meksika uyuşturucu ticaretinin mimarı’, Pazar günü bir hastane odasında tarihe karıştı.