deniz.tv
20 Kasım 2026, Cuma --:--:-- · İstanbul Canlı Akış
USD/TRY … EUR/TRY … GBP/TRY … BTC … GRAM ALTIN … FAİZ …
Son Dakika
Teknoloji

Kaliforniya devlet ölçeğinde YZ freni için sahaya indi: acil kapatma yetkisi ve ‘kendini geliştiren YZ’ tavanı önerildi

Vali Gavin Newsom'un ofisi, eyaletin yapay zekâ güvenliği çerçevesini güçlendiren 85 sayfalık 'AI Safety in 2026 and Beyond' raporunu yayımladı: şirketlerin değil DEVLETİN belirleyeceği zorunlu taban standartları, bağımsız doğrulayıcı kuruluşlar aracılığıyla sürekli denetim, kritik olay bildirimlerinin 15 günden 48 saate indirilmesi ve felaket riskinde DEVLETİN ACİLEN MODELİ DURDURMA yetkisi. Rapor ayrıca bir YZ modelinin insan müdahalesi olmadan kendi halefini tasarlaması senaryosu olan özyinelemeli kendi kendini geliştirmeye (RSI) GELİŞİM TAVANI konulmasını öneriyor. Rapora göreFederal düzeyinde hiçbir yasa bu taban standartlarını zorunlu kılmıyor.

deniz.tv

Amerika’nın yapay zekâ regülasyonunda en agresif eyalet hamlesi yeni bir aşamaya geçti: Kaliforniya Hükûmet Operasyonları Ajansı ve Acil Durum Hizmetleri Ofisi’nin dış uzman grubuyla hazırladığı, 16 Kasım tarihli ve 18 Kasım’da yayımlanan 85 SAYFALIK ‘YZ Güvenliği 2026 ve Ötesi’ raporu, Vali Gavin Newsom’un Eylül’deki ‘kill switch’ yürütme emrine (N-9-26) yanıt veriyor. Raporun ana tezi sert:Federal düzeyinde hiçbir yasa, YZ şirketlerini taban güvenlik- güvenlik standartlarına, bağımsız teste ya da modellerini durdurmaya ZORUNLU kılmıyor — dolayısıyla boşluğu eyalet doldurmalı.

Paketin dört ayağı var. Birincisi STANDARTLAR: taban güvenlik-güvenlik-şeffaflık kurallarını şirketlerin kendisi değil DEVLET belirler; bağımsız doğrulama kuruluşları (IVO’lar) bunları teknik testlere çevirir ve bilim ilerledikçe günceller — SB 813 bu kuruluşların çerçevesini kuruyor, AB 1405 denetçi sicili getiriyor. İkincisi DENETİM: büyük frontier geliştiriciler lisanslı IVO’lara sürekli erişim verir, sansürsüz değerlendirmeler eyalete gider; şirketler devlet kararını yargıya taşıyabilir ama karar etkisini sürdürür. Üçüncüsü OLAY BİLDİRİMİ: kritik güvenlik olaylarının bildirim süresi ÇOĞU DURUMDA 15 GÜNDEN 48 SAATE iner, felaket öncesi risklerde 24 saat sınırı korunur; ‘ramak kala’ kanalı ve eski çalışanların/taşeronların muhbir koruması eklenir; felaket riski eylemi yapabilen modeller 10^26 işlem eğitimi altında olsa bile frontier sayılır. Dördüncüsü ACİL DURDURMA: her geliştirici bir IVO tarafından doğrulanmış RİSK YÖNETİM PROTOKOLÜ tutar; eyalet yetkilileri, felaket riski ya da kontrol kaybı kanıtında modeli DERHAL DURDURABİLİR — emir yargı denetimi sürerken yürürlükte kalır.

Raporun en çarpıcı bölümü ÖZYİNELEMELİ KENDİ KENDİNİ GELİŞTİRME (RSI): geliştiriciler, YZ araştırma-geliştirmesinin ne kadarının otomatikleştiğini — bu amaçla ayrılan işlem gücü payı dahil — raporlamak zorunda olur; IVO’ların İLK görevi bu metrikleri doğrulamak olur; eyalet, otomatikleşme belirli bir düzeyi aşarsa felaket riski doğurduğu değerlendirilirse GELİŞİM VE KULLANIM TAVANI koyma yetkisini yedekte tutar. Rapor, ‘anlamlı müdahaleler güçlü RSI’dan çok ÖNCE yapılmalı’ uyarısını açıkça yazıyor. Paket ayrıca bağımsız güvenlik araştırması için KAMU işlem gücünün (CalCompute) ayrılmasını ve Eylül’de imzalanan SB 53’ün (ülkenin ilk frontier YZ yasası) genişletilmesini öngörüyor.

İki kritik sınır notu: bunlar şu an RAPOR ÖNERİLERİ — kanun gücüne geçmeleri için eyalet meclisinden mevzuat geçmesi gerekiyor; ve San Francisco Chronicle’ın da vurguladığı gibi hamle, muhtemel 2028 başkanlık adaylığı öncesi Newsom’un ‘ulusal YZ lideri’ konumlanışının parçası. Yine de zamanlama manidar: rapor, OpenAI’nin GPT-6.2’sinin sistem kartında ‘Yüksek’ kendi kendini geliştirme eşiğine ulaştığının ve Anthropic’in METR raporunda iç modellerin şirketin YZ ilerlemesini ~2 kat hızlandırdığının açıklandığı HAFTADA geldi — önerilen RSI tavanı, sektörün kendi belgelerindeki eşiklere doğrudan cevap niteliğinde. Aynı hafta Microsoft 40 kuruluşla şeffaflık girişimini duyurdu ve Reflection siber araçlarını güvenilir erişime bağladı: ‘devlet zorlaması mı, sektör gönüllülüğü mü’ tartışması Kaliforniya’dan ilk somut çerçeveyle netleşiyor. İzlenecek kapılar: eyalet meclisinde mevzuat taslakları, IVO lisanslama takvimi, sanayi odalarının itirazları vefederal-eyalet yetki çatışması. (Not: rapor YAYIM olayıdır; tavan yetkilerin KANUNLAŞMASI ayrı fazdır.)