deniz.tv
20 Kasım 2026, Cuma --:--:-- · İstanbul Canlı Akış
USD/TRY … EUR/TRY … GBP/TRY … BTC … GRAM ALTIN … FAİZ …
Son Dakika
Dünya

Xi-Trump-Putin tarihi üçlü zirvesi sona erdi: 4 maddelik ortak barış deklarasyonu yayımlandı — ‘Nükleer savaş kazanılamaz’

Shenzhen'deki APEC kapsamında ilk kez bir araya gelen Xi, Trump ve Putin 1,5 saatlik görüşmenin ardından 4 maddelik ortak barış deklarasyonu yayımladı: BM reformu taahhüdü, 'nükleer savaş kazanılamaz' teyidi ve risk azaltıcı diyalog, UCM'in yetkilerini kötüye kullanmaması çağrısı, rafine petrol üretim-arz artırımı. Putin 'diplomasi tarihinde yeni dönem' derken 'Kiev ve Avrupa uzlaşmaya hazır değil' dedi; Trump 'tarih yazıyoruz' ve 'İran nükleer silah sahibi olamayacak' ifadelerini kullandı. Guardian yorumu ihtiyatlı: 'yeni sayfa mı, dipnot mu?'

deniz.tv

Çin’in Shenzhen kentinde APEC Zirvesi kapsamında gerçekleştirilen tarihi üçlü görüşme sona erdi: Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, ABD Başkanı Donald Trump ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin yaklaşık 1,5 saat süren görüşmenin ardından dört maddelik ortak barış deklarasyonu yayımladı — üç lider, tarihlerinde ilk kez bir araya gelerek ortak metin imzaladı.

Deklarasyonun ilk maddesi BM reformuna ayrıldı: BM Güvenlik Konseyi’nin daimi üyeleri olan üç ülkenin, BM’nin küresel sınamalara daha etkin yanıt verebilmesi ve uluslararası barış-güvenlik misyonuna uygun hareket edebilmesi için reform taahhüdü kaydedildi.

Nükleer başlık ise belgenin en çarpıcı maddesi: üç devlet başkanı ‘nükleer savaşın kazanılamayacağını ve asla olmaması gerektiğini’ teyit etti ve nükleer riskleri azaltmak ile nükleer silahların yayılmasını önlemek için diyalog kurulması mutabakatına varıldı.

Üçüncü madde uluslararası adalet hattını hedefliyor: devletlerin rızası ilkesi ve devlet görevlilerinin dokunulmazlıklarına saygının temel önem taşıdığı vurgulanırken, Uluslararası Ceza Mahkemesi ve benzeri organların yetkilerini kötüye kullanmaması gerektiği konusunda hemfikir olundu — bu, UCM’in tutuklama kararlarıyla gerilim yaşayan üç büyük güçten ortak bir mesaj.

Dördüncü madde enerji hattında: üç ülke, tüm ülkelerin yararına olacak şekilde rafine petrol ürünlerinin üretimini ve arzını artırmayı planlarken istikrarlı enerji arzının önemi yeniden teyit edildi.

Liderlerin görüşme sonrası söylemleri de tabloyu tamamlıyor: Putin ‘Üçlü zirve ile diplomasi tarihinde yeni bir dönem başladı’ derken Ukrayna cephesinde ‘Kiev ve Avrupa çatışmayı çözmek için henüz uzlaşmaya hazır değil’ değerlendirmesini kullandı; Trump başlangıç açıklamasında ‘Gerçekten tarih yazıyoruz’ ve ‘İran nükleer silah sahibi olamayacak’ ifadelerini dile getirdi; Xi ‘Tarihten ders almalıyız, büyük ülkelerin ortak sorumluluğu var’ çağrısı yaptı.

Görüşme öncesi ikili halkalar da çerçevenin parçasıydı: Putin-Trump görüşmesinin Kremlin tarafından ‘oldukça olumlu’ aktarıldığı, Xi-Trump ikili görüşmesinde ticaret-gümrük-teknoloji kısıtlamalarının ele alındığı bildirildi — üçlü masanın ana gündeminde Ukrayna savaşı, İran, ticaret, yapay zeka ve nükleer silahlar vardı.

Uluslararası yorumlar ihtiyatlı: Guardian, buluşmayı ‘tarihte yeni bir sayfa mı, yoksa dipnot mu?’ sorusuyla değerlendirirken analistler deklarasyonun bağlayıcılığı ve uygulanabilirliği konusunda beklentileri ölçülü tutuyor — amaç bir yana, üç devletin ortak metninin kendisi dikkatle izlenmesi gereken bir eşik.