deniz.tv
20 Kasım 2026, Cuma --:--:-- · İstanbul Canlı Akış
USD/TRY … EUR/TRY … GBP/TRY … BTC … GRAM ALTIN … FAİZ …
Son Dakika
Dünya

Brexit sonrası en büyük adım: Britanya ile AB ticaret ve gençlik hareketliliği anlaşması imzaladı

Brüksel zirvesinde gıda-içecek, emisyon ticareti ve 100 bin genci kapsayan gençlik hareketliliği anlaşmaları açıklandı. AB, Avrupalı öğrencilere eşit harç uygulanmazsa paketi engelleme tehdidinde bulundu.

deniz.tv

Başbakan Andy Burnham, Brüksel’deki kritik zirvenin ardından Birleşik Krallık ile Avrupa Birliği arasında gıda ve içecek, emisyon ticareti ve gençlik hareketliliği alanlarında üç anlaşmaya varıldığını duyurdu; bu, Brexit’ten bu yana iki taraf arasındaki en büyük yakınlaşma adımı olarak nitelendiriliyor.

Brüksel’deki zirvede açıklanan gençlik hareketliliği programı, 100 bin genç Britanyalı’ya AB’de yaşama, çalışma, okuma ve seyahat hakkı veriyor; Avrupalılar için de Birleşik Krallık’ta karşılıklı erişim öngörülüyor. Gıda ve içecek anlaşması ticareti kolaylaştıracak, emisyon ticareti iş birliği ise enerji maliyetlerini düşürmeyi hedefliyor.

Ancak üçlü paket, AB’nin Birleşik Krallık’ın Avrupalı öğrencilere yerli öğrenci düzeyinde ücret uygulamasına izin vermemesi hâlinde anlaşmaları engelleme tehdidiyle altı ay içinde rayından çıkabilecek. Burnham anlaşmaların yürürlüğe girişiyle ilgili kafa karışlığı olduğu önerisini reddetti: “Anlaşma tamamlandı. Önünüzde kara üzerine beyaz yazılmış şekilde duruyor” diyen Burnham, mevzuatın gelecek hafta parlamentoya sunulacağını belirtti.

Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen anlaşmazlığı küçümseyerek “bir çözüm bulacağımızdan emin olduğunu” söyledi. Burnham ise anlaşmayı “tarihi” olarak niteleyip “Bu Britanya için iyi bir gün ve bu Avrupa için iyi bir gün” dedi ve anlaşmaların yaşam maliyeti, ekonomik büyüme eksikliği, düzensiz göç ve gençlerin karşılaştığı zorluklar gibi “zamanımızın en büyük sorunlarına” yanıt verdiğini savundu.

Başbakan, Keir Starmer döneminde başlatılan anlaşmaların Britanya gayri safi yurt içi hasılasına yüzde 0,5, yani ekonomiye 17 milyar sterlin katkı sağlayacağını aktardı. Karşılıklı ilişkilerin geleceğini “yeni bir dünya” olarak tanımlayan Burnham, gelecek parlamento döneminde bu anlaşmanın çok ötesine gidecek hiçbir adım atmayacağını da vurguladı.

Brüksel’de karşılık bir basın toplantısı düzenleyen Nigel Farage ise Burnham’ın saflık gösterdiğini öne sürerek AB’nin “bu anı, yüz binlerce AB öğrencisi için harç indirimleri karşılığında Britanya başbakanını zorlamak için kullandığını” ileri sürdü. Burnham, rakiplerine büyümeyi hızlandıracağını ve daha ucuz gıda ile elektrik sağlayacağını söylediği anlaşmayı neden reddedeceklerini sordu: “Buna kim sırtını döner?”

AB liderleri harç konusundaki farklılıkları küçümsemeye çalıştı. Avrupa Konseyi Başkanı António Costa geniş ilişkiye ilişkin “Aynı yöne doğru ilerliyoruz ve önemli olan da bu” dedi ve Birleşik Krallık’ı “en yakın komşumuz, güvenilir bir müttefikimiz ve doğal bir partnerimiz” olarak tanımladı. Von der Leyen ise yolculuğun nereye gideceğine Birleşik Krallık’ın karar vereceğini söyledi.

Görüşmelerdeki gerilimin bir işareti olarak AB, üç anlaşmanın İngiliz üniversitelerindeki AB öğrencilerinin harçlarda eşit muamele sağlanmaksızın yürürlüğe girmeyeceğine dair bir bildiri kabul etti. Guardian’ın ulaştığı gizli bildiride “Konsey ve Komisyon, bu anlaşmanın tüm öğrenciler için harçlarda kendi vatandaşlarıyla eşit muamele öngörmesi gerektiğini düşünüyor” ifadesi yer alıyor.

Bir diğer olası çatışma noktası ise Birleşik Krallık’ın kural alıcı konumu: Gıda-içecek ve emisyon ticareti anlaşmaları, Britanya’nın AB kurallarıyla uyumlu olmasını gerektiriyor. Britanyalı uzmanlar olası hayvan sağlığı acil durumları da dahil ilgili AB toplantılarına davet edilecek ancak oy hakkı bulunmayacak. Burnham bunun bir gösterme niteliği taşıdığı önerisini reddederek bunun “oldukça önemli bir an” olacağını söyledi.