deniz.tv
21 Kasım 2026, Cumartesi --:--:-- · İstanbul Canlı Akış
USD/TRY … EUR/TRY … GBP/TRY … BTC … GRAM ALTIN … FAİZ …
Son Dakika
Sağlık

Deneysel sıtma antikoru bebeklerde korudu ama aşı yanıtını etkiledi

Mali'de 180 bebekle yürütülen bir aşama 1b çalışmada, tek doz deneysel sıtma monoklonal antikorunun altı aylık sıtma sezonu boyunca enfeksiyonlara karşı yüzde 78 koruma sağladığı görüldü. Ancak antikorun, ardından uygulanan R21 sıtma aşısının bağışıklık yanıtını zayıflatıyor olabileceği saptandı ve bebeklerdeki geliştirme planları duraklatıldı.

deniz.tv

Amerikan Ulusal Alerji ve Bulaşıcı Hastalıklar Enstitüsü (NIAID) tarafından geliştirilen L9LS kod adlı deneysel monoklonal antikor, Mali’de 1 ile 12 ay arası 180 sağlıklı bebekle yürütülen bir aşama 1b çalışmada test edildi. Sonuçlar, Washington yakınlarında toplanan Amerikan Tropikal Tıp ve Hijyen Derneği (ASTMH) yıllık toplantısında sunuldu.

Çalışma 2024 ve 2025 yıllarında Mali’nin üç merkezinde yürütüldü. Bebeklerin yarısı tek doz L9LS’i kas içi enjeksiyonla, diğer yarısı ise plasebo olarak steril tuzlu su enjeksiyonunu aldı. Altı aylık sıtma sezonu boyunca izlenen grupta antikor, en öldürücü sıtma paraziti olan Plasmodium falciparum’a bağlı enfeksiyonlara karşı yüzde 78 koruma sağladı ve aşı gibi tam ve uzun süreli koruma sunmadığı bilinen mevcut önlemlere ek bir seçenek olabileceğini gösterdi.

Antikor, bebekler tarafından iyi tolere edildi ve güvenlik profili önceki çalışmalarda gözlenenle uyumluydu. Bebeklerde test edilmesinin nedeni, çocukların sıtma aşısına en az beş aylık oluncaya dek uygun olmaması; bu boşlukta, yoğun bulaşmanın olduğu dönemde en küçük bebeklerin savunmasız kalması. Bamako Bilim ve Teknik Üniversitesi’nden çalışmanın araştırmacıları arasındaki hekim-bilim insanı Kassoum Kayentao, bu yaş grubunun özellikle kırılgan olduğunu belirtti.

Ancak sonuçlar tek yönlü değil: Araştırmacılar, L9LS uygulanan bebeklerin ardından yine Mali’de yaygın kullanılan R21 sıtma aşısıyla aşılandığında, aşının bağışıklık yanıtının zayıflamış olabileceğini gözlemledi. Bu olası etkileşim nedeniyle ekip, bebeklerde daha büyük bir çalışma yapma planlarını durdurma kararı aldı. Etkileşimin mekanizması ve klinik önemi üzerindeki değerlendirmeler sürüyor.

L9LS, geliştirme hattındaki en ilerlemiş sıtma monoklonal antikoru. Mali ve Kenya’da daha büyük çocuklarla yapılan önceki çalışmalarda, cilt altına uygulanan tek doz, sıtma hastalığına karşı yüksek etkinlik göstermişti. Yeni çalışmada daha hızlı emilim sağlayan kas içi yol tercih edildi.

Ekip, bebeklerdeki programı duraklatmış olsa da antikorun diğer kullanım alanlarını araştırmayı sürdürüyor: ağır sıtma veya kansızlık nedeniyle hastaneye yatırılan çocuklarda taburculuk sonrası koruma ve aşılama tamamlandıktan sonra korunmayan çocuklarda mevsimsel ilaçlı önlemeye alternatif gibi senaryolar değerlendiriliyor.

Çalışmanın sınırları da önemli: Veriler kongre sunumu düzeyinde ve hakemli yayımlanma henüz gerçekleşmedi; katılımcı sayısı aşama 1b için tipik olan ölçekte; R21 etkileşimi ise henüz kesinleşmemiş bir gözlem. Uzmanlar, monoklonal antikorlarla aşılamanın aynı programda bir arada kullanılmasının dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini belirtiyor.

Sıtma, Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre hâlen özellikle Afrika’da küçük çocuklarda ölümün önde gelen nedenlerinden biri. Aşılar ve monoklonal antikorlar bu alandaki en yeni araçlar olarak görülse de, yeni bulgu iki aracın birbirini nasıl etkileyeceğinin de planlamada esas alınması gerektiğini gösteriyor.