Johnson & Johnson, lumateperone etken maddeli Caplyta'nın bipolar I bozukluğunun mani ya da karışık ataklarının tedavisi için ABD Gıda ve İlaç Dairesi'ne ek ruhsat başvurusu sundu. Başvuru, plaseboya karşı pozitif sonuç veren iki 3. aşama çalışmayla destekleniyor.
Johnson & Johnson, şizofreni ve bipolar depresyon tedavilerinde kullanılan Caplyta’nın (lumateperone) kullanım alanını genişletmek için ABD Gıda ve İlaç Dairesi’ne (FDA) ek bir ruhsat başvurusu (sNDA) sundu. Şirketin 19 Kasım’da yaptığı açıklamaya göre başvuru, bipolar I bozukluğunun erişkinlerdeki mani ya da karışık ataklarının tedavisi için yapıldı. Onaylanması halinde bu, ilacın erişkinlerdeki beşinci onaylı kullanım alanı olacak.
Başvuruyu destekleyen veriler, ruhsat başvurusuna temel oluşturan iki 3. aşama çalışmadan geliyor. 451 ve 452 numaralı çalışmalarda günlük 42 miligram Caplyta, üç hafta boyunca plaseboyla karşılaştırıldı. Her iki çalışmada da hastalar mani atağı nedeniyle yatış yapılmış, yaşları 18 ile 75 arasında değişen ve mani şiddet ölçeği (YMRS) puanı en az 20 olan erişkinlerdi. Çalışmalardan ilki 354 kişiyle 42 merkezde, ikincisi 351 kişiyle 35 merkezde yürütüldü; merkezlerin çoğu ABD’de, kalanlar Avrupa’da ve ilk çalışmada Hindistan’daydı.
İlk çalışmada Caplyta, üçüncü hafta sonunda mani şiddet ölçeği toplam puanında plaseboya kıyasla 4,8 puan daha büyük düşüş sağladı; bu fark istatistiksel olarak anlamlıydı ve anlamlılık p değeri 0,0001’den küçüktü. Yanıt oranları da belirgin biçimde ayrıştı: ilacı alan hastaların yüzde 45,8’i puanlarında en az yarı düşüş yaşarken bu oran plasebo grubunda yüzde 20,9’da kaldı. Hastalığın genel ağırlığını ölçen CGI-S puanındaki iyileşme de plaseboya göre daha büyüktü.
Kasım başında açıklanan ikinci çalışmanın sonuçları aynı yönü taşıdı, ancak etkinin büyüklüğü daha muteddi kaldı. Burada mani ölçeğindeki fark 3,7 puan, yanıt oranları yüzde 43,9’a karşı yüzde 23,7 idi; genel ağırlık puanındaki fark ise anlamlılığını korudu. Her iki çalışmada da ilacın plasebodan ayrışması tedavinin üçüncü gününde, yani iki günlük kullanımın ardından gözlendi ve iyileşme üçüncü haftanın sonuna dek sürdü.
Güvenlik verisi şirket açıklamalarına göre önceki çalışmalardaki profilyle tutarlı: tedaviden ayrılma oranları düşüktü. İlk çalışmada en sık görülen ve plasebonun en az iki katı sıklıktaki yan etkiler ağız kuruluğu ve bulantıydı; ikinci çalışmada ise baş dönmesi, ağız kuruluğu ve uyku hali ya da sedasyon öne çıktı. Şirket, ayrıntılı yan etki tablolarını henüz tümüyle paylaşmadı.
Bağımsız analizler dikkat çeken noktalara işaret ediyor. Behavioral Wire adlı yayın, ikinci çalışmadaki puan farkının ilkine göre yaklaşık yüzde 23, etki büyüklüğünün ise yaklaşık yüzde 38 daha küçük olduğunu hesapladı; daralmanın önemli bir bölümünün plasebo yanıtının artmasından gelmesi, hasta profili ve merkez kompozisyonu farklarının rol oynayıp oynamadığının şirket verileriyle ayırt edilemediğini yazdı. İki çalışmanın sonuçları da hakemli dergide yayımlanmış değil; veriler basın açıklamaları ve kongre posterleri düzeyinde.
Uzmanlar başvuru ile onay arasındaki farkın altını çiziyor: şirketin sunduğu başvurunun FDA tarafından kabul edilmesi ve onayla sonuçlanması ayrı süreçler. Değerlendirme takvimi ve olası karar tarihi henüz açıklanmadı. Caplyta şu anda bipolar I ve II depresyon ataklarında tek başına veya ek tedavi olarak, majör depresif bozuklukta antidepresanlara ek olarak ve şizofrenide onaylı; mani atakları için onaylı bir tedavi alanı bulunmuyor.
Bipolar I bozukluğu, mani ya da karışık atakların depresif dönemlerle dönüşümlü görüldüğü, genellikle yatarak tedavi gerektiren ataklarla seyreden bir ruhsal durumdur. Uzmanlar, atak dönemlerinde hem hızlı hem de tolere edilebilir bir tedavi seçeneğinin önemli olduğunu, ancak yeni bir kullanım alanının ancak düzenleyici değerlendirme tamamlandıktan sonra gündeme gelebileceğini belirtiyor.