deniz.tv
20 Kasım 2026, Cuma --:--:-- · İstanbul Canlı Akış
USD/TRY … EUR/TRY … GBP/TRY … BTC … GRAM ALTIN … FAİZ …
Son Dakika
Resmi Gazete

Belediye başkanı ve başkan vekili seçiminde yeni usul: Gizli oy, birleşik pusula ve gözlemci hakkı

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının hazırladığı yönetmelik değişikliğiyle, belediye başkanlığının veya başkan vekilliğinin boşalması hâlinde meclisçe yapılacak seçimin ayrıntılı usulü belirlendi. Yeni kurallar gizli oya, birleşik oy pusulasına ve siyasi parti gruplarının gözlemci hakkına ilişkin hükümler getiriyor.

deniz.tv

Belediye meclislerince yapılacak belediye başkanı ve başkan vekili seçimlerinin usulü, yeni bir yönetmelik değişikliğiyle ilk kez bu düzeyde ayrıntılandırıldı. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığından çıkan “Belediye Meclisi Çalışma Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik”, 20 Kasım 2026 tarihli ve 33436 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Değişiklikle, 9 Ekim 2005 tarihli ve 25961 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Belediye Meclisi Çalışma Yönetmeliğine 19 uncu maddeden sonra gelmek üzere “Belediye başkanı ve başkan vekilinin seçimi” başlıklı 19/A maddesi eklendi.

Yeni madde, belediye başkanlığının veya başkan vekilliğinin herhangi bir nedenle boşalması hâlinde uygulanacak süreci adım adım düzenliyor. Buna göre seçim için oylama toplantısını vali on gün içinde kararlaştırıyor. Aday olmak isteyen meclis üyeleri ile aday göstermek isteyen siyasi parti grupları, oylama toplantısının ilk birleşiminin ilk oturumunda adaylık başvurusunu meclis başkanlık divanına bildiriyor. İlk oturumdan sonra yeni adaylık başvurusu yapılamıyor; ancak adaylıktan çekilme her oylama oturumu öncesinde mümkün olabiliyor. Adaylar oylama başlamadan önce meclise duyuruluyor ve tutanağa geçiriliyor.

Seçim gizli oyla yapılıyor. Üzerinde oylanacak kişilerin ad ve soyadlarının alfabetik sırayla basılı olduğu birleşik oy pusulası kullanılacak; meclis üyesi tercih mührünü seçtiği kişinin adının bulunduğu alana basıyor, gerekiyorsa pusulayı katlayarak iki tarafında tanıtıcı hiçbir işaret koymadan zarfa koyuyor ve şeffaf oy sandığına atıyor. Başkanlık divanı, oy serbestliğini ve gizliliğini sağlayacak şekilde en az iki kapalı oy verme kabini hazırlıyor. Oy sandığı, mecliste herkesin rahatça görebileceği bir alana konuyor.

Düzenleme, seçimin tarafsız yürütülmesi için bir gözetim mekanizması da kuruyor. Seçimde aday olan kişiler oylamaya katılabiliyor; ancak seçimin yapıldığı oturumları yönetemiyor ve başkanlık divanında görev alamıyor. Seçimin yürütülmesinde divana yardımcı olmak ve siyasi parti grupları ile bağımsız üyelerin seçimle ilgili itiraz, öneri ve tekliflerini divana iletmek üzere, talep eden her siyasi parti grubu ve bağımsız üyeler adına birer kişi gözlemci olarak görev yapıyor. Başkanlık divanı, seçimle ilgili itiraz, öneri ve teklifler hakkında karar vermeden önce gözlemcilerin görüşlerini dinliyor ve bunları tutanağa geçiriyor.

Geçersiz oy kuralları da açıkça tanımlandı. Başkanlık mührü bulunmayan veya üzerine tanıtıcı işaret konulan oy pusulaları ile birden fazla kişiye tercih mührü basılmış pusulalar geçersiz sayılıyor. Buna karşılık, hangi aday lehine olduğu anlaşılmak kaydıyla, aynı alana birden fazla tercih mührü basılması ya da mührün aday alanını ayıran çizgilerin dışına taşması pusulayı geçersiz kılmıyor. Pusulanın üretiminden veya basımından kaynaklanan basım hatası, leke veya kırışıklık da geçerliliği etkilemiyor.

Güvenlik ve izlenebilirliğe ilişkin hükümler de dikkat çekiyor. Sandıktan, oy kullanan üye sayısından fazla mühürlü zarf çıkması hâlinde hiçbir zarf açılmadan ilgili turun seçimi yenileniyor. Sandıktan çıkan mühürsüz zarflar açılmadan imha edilmek üzere ayrı bir alanda saklanıyor. Oylamada kullanılan her tura ait pusula ve zarflar, nihai sonuç açıklandıktan sonra divan üyeleri tarafından imzalanan bir zarfa konularak mühürleniyor ve dava açma süresi sonuna kadar, dava açılması hâlinde ise karar kesinleşinceye kadar saklanıyor.

Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girdi; hükümlerini Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı yürütüyor.