Antalya'da devam eden COP31'in üçüncü gününde 11-12 Kasım tarihli Liderler Zirvesi, basına erişim sınırlamasıyla başladı. COP31 akreditasyonu bulunan gazetecilerin büyük bölümü, devlet liderlerinin konuşmalarını yapacağı zirveyi salondan takip edemiyor; BM ve Türkiye hükümetinin medya ekipleri, zirve için sınırlı sayıda gazeteciden oluşan bir basın havuzu oluşturdu. Uygulama, konferansın açılış gününde 3 binden fazla medya mensubunun akredite olduğunun açıklanmasının ardından geldi ve havuz dışında kalan yerli-yabancı basın temsilcilerini salonda kamera ve not alma olağından yoksun bıraktı. 6 kıtadan 95 ülke ve 102 liderin katılması beklenen zirve, COP31'in en yoğun iki gününü oluşturuyor; Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın ev sahipliğindeki açılış bugün yapılıyor. Süreç, dünyanın en büyük iklim zirvesinde şeffaflık ve basın erişimi tartışmasını da gündeme getirdi.
Türkiye’nin ev sahipliğindeki COP31’in en kritik iki günü, beklenmedik bir tartışmayla açıldı: 11-12 Kasım tarihlerindeki Liderler Zirvesi, basına erişim sınırlamasıyla başladı.
Sorun şurada: COP31 akreditasyonu bulunan gazetecilerin büyük bölümü, devlet liderlerinin konuşma yapacağı zirve salonuna alınmıyor. Zirveyi salondan izleyebilmek için Birleşmiş Milletler ve Türkiye hükümetinin medya ekiplerinin sınırlı sayıda gazeteciden oluşturduğu ‘basın havuzu’ dışında kalmak gerekiyor — yani binlerce akreditasyonlu muhabir için zirbe görüntüleri ancak havuza giren az sayıda meslektaşın kameralarından geçiliyor.
Kontrast çarpıcı: konferansın 9 Kasım’daki açılışı öncesi açıklanan verilerde, ulusal ve uluslararası 3 binden fazla medya mensubunun COP31’i yerinde takip etmek üzere akredite olduğu duyurulmuştu. Aradan iki gün geçmeden gelen salon sınırlaması, akreditasyonun fiilen salon erişimi anlamına gelmediğini gösterdi; havuz dışındaki gazeteciler liderlerin konuşmalarını basın merkezindeki ekranlardan izlemek durumunda kaldı.
Zirvenin ölçeği erişim tartışmasını büyütüyor: 6 kıtadan 95 ülke ve 102 liderin katılımının beklendiği Liderler Zirvesi, 9-20 Kasım arasında düzenlenen COP31’in en yoğun iki gününü oluşturuyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ev sahipliğindeki resmî açılış bugün yapılıyor; 100’ü aşkın devlet lideri ve 500’e yakın bakanın katıldığı bildirilen organizasyonda sıfır atık ve dirençli şehirler başlıklarının en üst düzeyde ele alınacağı duyuruldu.
Sınırlı basın havuzu uygulaması uluslararası toplantılarda güvenlik gerekçeleriyle zaman zaman kullanılan bir yöntem olsa da, bu ölçekte bir zirvede salon erişiminin bu denli dar tutulması basın kuruluşlarının tepkisine yol açıyor. Gazetecilerin zirve salonundan ses ve görüntü aktarımının havuza bağlı hale gelmesi, lider konuşmalarının ilk elden aktarımını zorlaştırıyor ve şeffaflık beklentisiyle çelişiyor eleştirisini beraberinde getiriyor.
Zirve takibinin pratik sonuçları da gazetecilerin gündeminde: liderlerin anlık açıklamalarının ilk elden aktarılamaması, soru-cevap anlarına erişimin kısıtlı kalması ve görüntü akışının tek kanala inmesi, haber üretim zincirini yavaşlatıyor. Dünya genelinde milyonlarca insanın izlediği iklim zirvesinin Türkiye ayağında yaşanan bu sıkıntı, ev sahipliği pratiğinin de sınandığı bir dönemeç olarak değerlendiriliyor.
COP31 çerçevesinde müzakerelerin yürütüldüğü 527 bin metrekarelik Mavi Bölge ile halka açık 582 bin metrekarelik Yeşil Bölge’de on binlerce ziyaretçinin ağırlanması beklenirken, medya erişimindeki bu daralma organizasyonun ‘rekor katılımlı’ resmiyle ayrışan bir gölge oluşturdu. Zirvenin ikinci gününde (12 Kasım) erişim koşullarında bir değişiklik olup olmayacağı, basın kuruluşlarının BM ve ev sahibi makamlara ilettiği taleplerin sonucuyla netleşecek.