İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog, Cumhurbaşkanlığı Konutu'ndaki resmî törenle Yashar lideri Gadi Eisenkot'a hükümet kurma görevini resmen devretti. Törende konuşan Herzog, danışmaların 'açık ve şeffaf' geçtiğini ve 'tüm İsraillilerin eşit sese sahip olduğunu' hatırlattıktan sonra uyarıda bulundu: 'Karşımızdaki tehditler devasa. İran tehditlerinde bir saniye bile beklemiyor. Gazze'de Trump'ın 20 maddelik planını ilerletmek ve Lübnan'la diğer komşularla geleceği müzakere etmek zorundayız. İsrail'in bu zorluklarla yüzleşen istikrarlı bir hükümeye ihtiyacı var.' Eisenkot ise 'ulusal acil hükümet' taahhüdünü yineleyerek 'Sonsuz seçim turlarının lüksüne sahip değiliz. Tüm Knesset üyelerine, partiler halinde ve bireysel olarak görüşmeler için resmî bir çağrı göndereceğim' dedi. 28 günlük süreç başladı; başarısızlık hâlinde görev Netanyahu'ya geçebilir.
İsrail siyasetinde beklenen merasim gerçekleşti: Cumhurbaşkanı Isaac Herzog, Kudüs’teki Cumhurbaşkanlığı Konutu’nda düzenlenen ve televizyondan canlı yayınlanan törenle, Yashar partisi lideri Gadi Eisenkot’a hükümet kurma görevini resmen verdi. Böylece 27 Ekim seçimlerinin ardından başlayan süreçte Benjamin Netanyahu’u iktidardan etme yolunun ilk resmî adımı atıldı.
Törende konuşan Herzog, danışma sürecine dair değerlendirmesini paylaştı: ‘Partilerle görüşmeler açık ve şeffaf geçti; aynı zamanda İsrail toplumundaki seslerin çeşitliliğini yeniden gün yüzüne çıkardı. Bu görüşmeler bize, toplumun tüm kesimlerinden bütün vatandaşların eşit bir sese sahip olduğunu hatırlattı.’ Herzog, Eisenkot’un hükümet kurma sorusunda Knesset üyelerinin çoğunluğundan ‘en net desteği’ aldığını da vurguladı.
Cumhurbaşkanının dış politika uyarısı çarpıcıydı: ‘Karşımızdaki tehditler devasa. İran tehditlerinde bir saniye bile beklemiyor. Bölgede bir gelecek inşa etmeye başlamalı, Gazze’de Trump’ın 20 maddelik planını ilerletmeli ve Lübnan ve diğer komşularla geleceği müzakere etmeliyiz. İsrail’in bu zorluklarla yüzleşecek istikrarlı bir hükümete ihtiyacı var.’ Herzog, Eisenkot’tan ‘halkın tüm kesimlerine hizmet edecek bir hükümet’ kurmak için elinden geleni yapmasını beklediğini söyledi.
Eisenkot ise konuşmasında ‘ulusal acil hükümet’ hedefini yineledi: ‘Sonsuz seçim turlarının lüksüne sahip değiliz. Tüm Knesset üyelerine, partiler halinde ve bireyler halinde görüşmeler için resmî bir çağrı göndereceğim.’ Görevi aldıktan önceki günlerde ‘Şimdi ulusal acil hükümeti kurma zamanı. Buna layık olmak için her şeyi yapacağım’ mesajını paylaşan Eisenkot’un, ulusal kampın ve tüm Siyonist partilerin yer aldığı bir birlik hükümetinin İran’ın nükleer tehdidini kalıcı olarak ortadan kaldıracağı ve İsrail’i Yahudi devleti olarak koruyacağı yönündeki formülü de gündemde.
Yasal çerçeve net: Temel Kanun uyarınca Eisenkot’un önünde koalisyon kurmak için 28 gün var; Cumhurbaşkanı bu süreyi 14 güne kadar uzatabiliyor. Eisenkot başarısız olursa görev başka bir milletvekiline — beklenen ikinci isim Netanyahu — geçebiliyor; o da başarısız olursa ya 120 üyeli meclisten 61 milletvekilinin önerisiyle yeni bir aday belirleniyor ya da Knesset dağıtılıp yeniden seçime gidiliyor.
Sayılar zorluğu gösteriyor: Netanyahu’un Likud’u 27 koltukla en büyük parti, Eisenkot’un Yashar’ı 21 koltukla ikinci; ancak danışmalarda Eisenkot 67 tavsiye toplarken Netanyahu 46’da kaldı, son 17 yılda Netanyahu hükümetlerinin ortağı olan Aşkenazi haredi partisi Birleşik Tevrat Yahudiliği hiçbir tavsiyede bulunmadı. Şas’ın müzakereye girmesi güç görünürken, Liberman’ın haredi askerlik yasasında uzlaşmaya açık ama Arap partilerine kesin karşı duruşu ile Tibi’nin ‘dışlamıyor’ çıkışı arasındaki gerilim, 28 günlük maratonun ana eksenlerini oluşturuyor. Eisenkot ile Liberman’ın Pazartesi günü bir araya gelmesi bekleniyor.