TÜİK verisine göre ekonomik güven endeksi ekimde aylık yüzde 3,9 azalarak 97,3'e geriledi; eylülde 2023'ten bu yana zirveyi gören endeks 100 eşiğinin altına indi. Düşüşte tüketici, reel kesim ve hizmet güvenündeki gerilemeler etkili oldu.
Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) 30 Ekim’de açıkladığı verilere göre ekonomik güven endeksi, ekimde bir önceki aya kıyasla yüzde 3,9 azalarak 97,3 değerine geriledi. Eylülde 101,3 ile 2023’ten bu yana en yüksek seviyesine çıkan endeks, bu gerilemeyle 100 eşiğinin altına inerek genel ekonomik duruma ilişkin kötümser bölgeye döndü.
Endeksin bileşenlerinden tüketici güven endeksi ekimde yüzde 7,7 azalarak 84,8’e, reel kesim (imalat sanayi) güven endeksi yüzde 1,4 azalarak 101,1’e, hizmet sektörü güven endeksi yüzde 2,4 azalarak 109,2’ye indi. Buna karşılık perakende ticaret sektörü güven endeksi yüzde 1,1 artışla 112,5’e ve inşaat sektörü güven endeksi yüzde 0,4 artışla 83,3’e yükseldi. Ekimdeki toplam düşüşte tüketici, reel kesim ve hizmet güvenindeki gerilemeler belirleyici oldu.
Tüketici güvenindeki sert düşüş öncesinde açıklanan ayrıntılara göre hanelerin mevcut dönem maddi durum değerlendirmesi yüzde 9,3 gerileyerek 68,3’e, gelecek 12 aylık genel ekonomik durum beklentisi yüzde 9 düşüşle 81,7’ye inmişti. Dayanıklı tüketim malına harcama eğilimi de yüzde 5,6 azalarak 102,7 seviyesinde kaldı. Reel kesim tarafında kapasite kullanım oranı mevsim etkilerinden arındırılmış bazda yüzde 74,1’den yüzde 74,3’e sınırlı yükseldi.
Ekonomik güven endeksi 0-200 arasında değer alıyor; 100’ün üzerindeki değerler genel ekonomik duruma ilişkin iyimserliği, altındaki değerler kötümserliği gösteriyor. Endeks ağustos ve eylül aylarında art arda 100’ün üzerinde kalmış, eylülde iki yılı aşkın sürenin zirvesini görmüştü. Ekimdeki düşüşle bu kısa iyimserlik dönemi sona erdi.
Veri, Türkiye ekonomisinde ikinci çeyrekte başladığı izlenen yavaşlamanın son çeyreğe taşındığı değerlendirmeleriyle birlikte okunuyor. Sanayi ve hizmetlerde talep göstergeleri zayıf seyrederken, TCMB 22 Ekim’de politika faizini 100 baz puan indirerek yüzde 36 seviyesine çekmiş ve Ocak’tan bu yana ilk indirim adımını atmıştı. Piyasaların önümüzdeki hafta izleyeceği ana göstergeler arasında 3 Kasım’da açıklanacak ekim ayı tüketici enflasyonu verisi de bulunuyor.
Endeksin bu yılki seyrine bakıldığında temmuzda 99,8 ve ağustosta 100,6 ile eşiğin hemen çevresinde hareket eden güven göstergesi, eylülde yüzde 0,7 artışla 101,3’e çıkmış ve iki ay üst üste iyimser bölgede kalmıştı. Ekimdeki yüzde 3,9’luk düşüş, bu yıl içinde ölçülen en sert aylık gerileme oldu. Geçen yıl ekim ayında endeks 98,2 seviyesindeydi; böylece endeks yılın aynı ayına göre de aşağıda kaldı. Ekonomik güven endeksinin bir sonraki bülteni 27 Kasım 2026’da yayımlanacak.