İran, Hürmüz çevresinde dün akşam duyulan çok noktalı patlama seslerine ilişkin ilk resmi değerlendirmeyi verdi: Yarı resmi Tasnim ajansına konuşan İranlı yetkili, Qeşm Adası'nda duyulan iki patlama sesinin Hürmüz Boğazı ile ilgili olduğunu ve adaya şu ana kadar herhangi bir saldırı düzenlenmediğini söyledi. İran televizyonu da Hürmüzgan'ın şehirlerinin vurulmadığını, seslerin İran kuvvetlerinin boğazdaki eylemlerinden kaynaklanmış olabileceğini aktardı. Devrim Muhafızları Sözcüsü Hüseyin Mahbubi ise 'İran kuvvetleri bir dizi atış gerçekleştirdi; duyulan patlamaların çoğu savunma ateşinden kaynaklandı' dedi ve bir Amerikan uçağının bu operasyonlar sırasında hasar gördüğünü öne sürdü — bu iddia bağımsız teyit taşımıyor.
Dün akşamdan bu yana bölgeyi bekleyen soru yanıtlandı: Hürmüz Boğazı çevresinde Qeşm Adası, Bandar Abbas, Sirik ve Câsk’ta duyulan patlama seslerinin kaynağına ilişkin İran cephesi ilk resmi değerlendirmesini açıkladı. Anadolu Ajansı’nın aktardığına göre yarı resmi Tasnim Haber Ajansı, adı açıklanmayan bir İranlı yetkiliye dayanarak duyurdu: Qeşm Adası’nda duyulan iki patlama sesi Hürmüz Boğazı ile ilgili ve adaya şu ana kadar herhangi bir saldırı düzenlenmedi.
Devlet televizyonunun değerlendirmesi de aynı yönde: İran TV’ye göre Hürmüzgan eyaletinin şehirlerine vurulmadı; duyulan şiddetli sesler İran kuvvetlerinin Hürmüz Boğazı’ndaki eylemlerinden kaynaklanmış olabilir. Yani tablo, dışarıdan yeni bir saldırı dalgası değil, İran’ın kendi boğaz operasyonları — bildirilen hava savunma ve uyarı atışları — biçiminde netleşiyor.
Devrim Muhafızları cephesinden ilk yorum da geldi: Sözcü Hüseyin Mahbubi, ISNA’ya yaptığı açıklamada ‘İran kuvvetleri bir dizi atış gerçekleştirdi; duyulan patlamaların çoğu savunma ateşinden kaynaklandı’ dedi ve bu işlemlerin başka gelişmelere yol açmadığını ekledi. Mahbubi ayrıca operasyonlar sırasında Amerikan uçaklarından birinin hasar gördüğünü öne sürdü; uçağın türü ve hasarın niteliği hakkında ayrıntı vermedi — İran’ın bu iddiası bağımsız kaynaklarca doğrulanmış değil ve ABD cephesinden teyit gelmedi.
ABD tarafı ise temkinli: Merkez Kuvvetler Komutanlığı Qeşm haberlerinin farkında olduğunu, durumun ‘nispeten sakin’ olduğunu söyleyerek yorumdan kaçındı. Öte yandan aynı kuruluş İran’ın kara sınırları ve Hazar Denizi üzerinden ‘gelişmiş silah, teknoloji ve yaptırımlı mal’ geçişini engellemek için yeni bir görev kuvveti kurulduğunu duyurdu — baskı araçlarının çeşitlendiğinin işareti. Katar cephesinde Başbakan ve Dışişleri Bakanı Muhammed bin Abdurrahman Al Sani, Suudi mevkidaşıyla gerilimi düşürme çabalarını görüştü; Doha, ABD İran arasında anlaşma sağlanamadığı yönündeki iddiaları da yalanladı.
Sürecin aritmetiği bugünü de belirliyor: savaşın başlangıcından bu yana 253 gün, mutabakat memorandumundan bu yana 144 gün geçti; İran Ulusal Güvenlik Konseyi Sekreteri Washington’a ‘savaşın karşılığının yıkıcı bir yanıt olacağı’ mesajını yinelerken, Trump ‘İran ile görüşmelerin iyi gittiğini’ savunuyor. Dün geceki patlama dalgasının ‘saldırı değil, savunma atışları’ olarak açıklanması iki tarafın da tırmanma eşiginde geri durma eğilimini gösteriyor — ancak boğazdaki her askeri hareketlilik yeni bir yanlış anlaşılma riski taşıyor.
Ekonomik ayak da masada: İran Merkez Bankası Başkanı, ülkenin bu yılın ilk yedi buçuk ayında ithalatı finanse etmek için 30 milyar dolar döviz sağladığını açıkladı — yaptırım baskısı altında nakit akışının sürdürülmesinin hükümetin önceliklerinden biri olduğunu gösteriyor.