Millî Eğitim Bakanlığınca hazırlanan değişiklik yönetmeliği, Resmî Gazete’nin 14 Kasım 2026 tarihli sayısında yayımlandı ve yayımı tarihinde yürürlüğe girdi. Düzenleme, 9 Eylül 2023 tarihli ve 32304 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Millî Eğitim Bakanlığı Ölçme ve Değerlendirme Yönetmeliğinde kapsamlı değişiklik yapıyor. Yönetmeliğin kapsamı ilk kez bu kadar genişletilerek merkezî sistem sınavları, ulusal ve uluslararası izleme araştırmaları ile ölçme değerlendirme merkezi müdürlüklerinin açılış ve sorumlulukları da çerçeve metne alındı.
Genel esaslarda öne çıkan hükümler var. Buna göre okul öncesi ve ilkokul kademesinde herhangi bir ad altında sınav yapılamayacak; bu kademelerde ölçme ve değerlendirmenin amacı öğrencinin bilişsel, fiziksel, sosyal ve duygusal gelişiminin süreç içinde izlenmesi ve desteklenmesi olacak. Ölçme ve değerlendirme uygulamalarından elde edilen sonuçlar öğrenciler, sınıflar, okullar veya iller arasında sıralama, karşılaştırma ya da kıyaslama amacıyla kullanılamayacak.
Yönetmelikte teknoloji vurgusu da dikkat çekiyor. Ölçme ve değerlendirme faaliyetleri Bakanlıkça uygun görülen dijital sistemler ve araçlar kullanılarak kısmen veya tamamen elektronik ortamda yürütülebilecek. Ayrıca soru hazırlama ve değerlendirme süreçlerini desteklemek amacıyla Bakanlıkça uygun görülen yapay zekâ araçları kullanılabilecek.
Değişiklikle birlikte sınav türleri net bir ayrıma kavuştu. Okul geneli ortak yazılı sınav, aynı ders ve sınıf düzeyindeki öğrencilerin öğrenme düzeylerinin okul çapında ortak ölçütlerle belirlenmesi anlamına gelirken, ülke geneli ortak yazılı sınav ise Bakanlıkça belirlenen sınıf düzeyleri ve derslerde yapılacak sınavları kapsıyor. Hangi sınıf düzeylerinde ve hangi derslerden ülke geneli ortak yazılı sınav yapılacağı öğretim yılı başında ilan edilecek. Bakanlık her dönem için konu soru dağılım tablolarını yayımlayacak; ülke geneli sınavlar dışındaki tüm sınavlar, cevaplarını öğrencilerin kendilerinin oluşturduğu ve farklı bilişsel düzeylerdeki kazanımları ölçen yazılı yoklama biçiminde yapılacak.
Türkçe, Türk dili ve edebiyatı ile yabancı dil sınavları dinleme, konuşma, okuma ve yazma becerilerini ölçmek üzere hem yazılı hem uygulamalı yapılacak. Ülke geneli ortak yazılı sınav düzenlendiğinde sınavın uygulamalı kısmını okul gerçekleştirecek ve iki sınav birlikte değerlendirilecek. Okullardaki sınavlar Bakanlık takvimi doğrultusunda öğretim yılı başında e-Okul üzerinden ilan edilecek; mücbir sebeplerle sınavların yapılamaması hâlinde tarihleri valilikler değiştirebilecek.
Yönetmelik, izleme araştırmalarına da ayrı bir bölüm açıyor. Akademik Becerilerin İzlenmesi ve Değerlendirme Araştırması il düzeyini temsil eden örneklem üzerinden iki yıllık döngülerle, Dört Beceride Türkçe Dil Gelişimi İzleme Araştırması ve okuryazarlık becerilerine yönelik izleme araştırmaları ülkeyi temsil eden örneklem üzerinden iki yıllık döngülerle, Okul Tabanlı İzleme Araştırması ise her yıl uygulanacak. PISA ve TIMSS araştırmalarında ulusal rapor, uluslararası raporla eşzamanlı yayımlanacak. Eski yönetmeliğin 7, 8, 9, 10 ve 11 inci maddeleri yürürlükten kaldırıldı; ölçme değerlendirme merkezi müdürlüklerinin görevlerine ise ülke geneli ortak yazılı sınavları koordine etmek ve sonuçlarını değerlendirmek eklendi.