Opera, web sitelerinin ve uzantıların yapay zekâ modellerini kullanıcının kendi bilgisayarında çalıştırmasını sağlayan WebAI standardını duyurdu. Google ve Microsoft'un da desteklediği standart, ilk kez Opera One tarayıcısında erken önizleme olarak açıldı.
Opera, yapay zekâ modellerinin doğrudan tarayıcı içinde, bulut hizmetlerine başvurulmadan çalıştırılmasını sağlayan WebAI adlı yeni bir web standardını duyurdu. Şirket, özelliği ilk olarak amiral gemisi tarayıcısı Opera One’da erken önizleme olarak kullanıma açtı; oyuncular için tasarlanan Opera GX ve yapay zekâ ajanlarıyla görev yapan Opera Neon’ın da yakın içinde aynı yeteneği alacağı bildirildi.
WebAI, Google ve Microsoft gibi şirketlerin de destek verdiği öneril bir web standardı olarak tanımlanıyor. Opera’nın uygulaması belirli bir modele bağlı değil: Google’ın açık ağırlıklı Gemma modeli kullanılabilen seçenekler arasında yer alırken, Mac’lerde Apple’ın cihaz üzerinde çalışan temel modeli de destekleniyor. Opera, standardın geniş bir yelpazedeki açık ağırlıklı yapay zekâ sistemleriyle uyumlu olacak şekilde tasarlandığını belirtiyor.
Yerel çıkarım doğrudan tarayıcının içine gömülü geliyor: Kurulacak ayrı bir yapay zekâ uygulaması, yapılandırılacak yerel bir sunucu ya da alınacak bir API anahtarı yok. İşlenen içeriğin kullanıcı bilgisayarından çıkmaya gerek duymadığı vurgulanıyor. Geliştiricilere sunulan Prompt, Decision ve Semantic Embeddings arayüzleriyle metin üretme, içerik sınıflandırma ve bilgiler arası ilişki bulma gibi işlemler tarayıcıda yapılabiliyor.
Opera, yaklaşımın başta bağımsız geliştiriciler ve küçük ekipler olmak üzere iki taraf için de avantaj taşıdığını savunuyor: Geliştiriciler yapay zekâ altyapısı işletmek ya da her istek için ödeme yapmak zorunda kalmıyor; kullanıcılar ise bulut tabanlı yapay zekâ aboneliği ödemeden, ele alınan bilgilerin kendi cihazlarında kalmasından emin olarak bu özellikleri kullanabiliyor. Şirketin verdiği örnekler arasında bir uzantının sekmeleri sıralaması, çöp içerikli başlıkları işaretlemesi ya da ilgili iş ilanlarını ayıklaması yer alıyor; tüm bunlar hesap, ücret veya bir yapay zekâ hizmetine veri gönderme olmadan yapılabiliyor.
Opera’nın Tarayıcı ve Yapay Zekâdan Sorumlu Üst Yöneticisi Krystian Kolondra, konuyu şöyle özetledi: “İnsanların yapay zekâdan beklediklerinin çoğu için veri merkezine gerek yok. Dizüstü bilgisayarınız bunu zaten yapabiliyor; verilerinizi hiçbir yere göndermeden.”
Gizlilik tarafında dikkat çeken bir diğer nokta kontrol: WebAI tamamen tercih esaslı çalışıyor. Kullanıcı Ayarlar bölümünden özelliği açana kadar bilgisayarına hiçbir model indirilmiyor; site bazlı izinlerle hangi sitelerin yerel yapay zekâya erişebileceği seçilebiliyor ve özellik istenildiği an kapatılabiliyor.
Önizlemenin teknik sınırları da var: WebAI şu anda 64 bit Intel veya AMD işlemcili Windows bilgisayarlarda ve Apple çipli Mac’lerde kullanılabiliyor; Intel işlemcili Mac’ler, Linux ve Windows on Arm bu sürümde kapsam dışı. Opera’ya göre yerel yapay zekânın yanıtlama hızı doğrudan cihazın donanımına bağlı ve şirket, modelleri daha hafif ve hızlı hale getirme çalışmalarını sürdüreceğini belirtiyor.
Opera bu duyurunun yanında gerçek ve etkileşimli web sayfalarını 2B ve 3B sahnelerin içine yerleştirmeyi sağlayan HTML-in-Canvas özelliğini de tanıttı. Şirket, 2024’te yerel modelleri ilk kez deneme sürümünde sunan büyük tarayıcı olmuştu; WebAI, açık ağırlıklı modellerdeki ve tüketici donanımındaki ilerlemeyi de arkasına alarak bu çabanın genişletilmiş hali olarak görünüyor.