Bangkok mahkemesi, 2020'de kılık değiştirip kraliyetin denetlenmesini isteyen avukat Arnon Nampa'ya bir ceza daha verdi; 14 davadan aldığı cezalar 34 yılı aştı. Son altı yılda 294 kişi lèse-majesté ile yargılandı, 50 yıla varan cezalar alındı.
Tayland’ın başkenti Bangkok’ta bir mahkeme, ülkede “lèse-majesté” denilen monarşi hakaret yasasını ihlal suçundan yargılanan insan hakları avukatı Arnon Nampa’ya Cuma günü iki yıl sekiz ay hapis cezası daha verdi. 2020’de Harry Potter kılığıyla katıldığı bir gösteride kraliyetin denetlenmesi ve hesap vermesi çağrısı yapan Nampa’ya aynı suçlamayla açılan 14 davadan yalnızca biri karara bağlandı; şu ana kadar aldığı cezaların toplamı 34 yılı aştı ve iki davanın kararı hâlâ bekleniyor.
42 yaşındaki Nampa, mahkeme çıkışında gazetecilere “Bu benim için sürpriz değil. Ülke daha açık olsaydı bu konuları özgürce konuşabilirdik” dedi.
Tayland Ceza Kanunu’nun 112. maddesi, kralın, kraliçenin, veliahtın veya naibin “itibarını zedeleyen, hakaret eden veya tehdit eden” kişilere üç ila 15 yıl hapis öngörüyor. Uygulamada ise yasa, kraliyet ailesinin herhangi bir üyesi, monarşi kurumu, çoktan ölmüş krallar ve bir vakada kralın köpeği hakkında olumsuz her türlü yorumu kapsayacak biçimde yorumlanıyor. Tayland İnsan Hakları Avukatları’nın yönetici yardımcısı Akarachai Chaimaneekarakate, “Yasanın metnini sorarsanız söyleyebilirim. Ama mahkemelerin ‘ifade’ ya da ‘hakaret’ kelimelerini nasıl yorumladığını sorarsanız tanım veremem; çünkü çok belirsiz. Yasanın kendisini sorgulamak bile 112. madde kapsamında suç oluşturabiliyor” diyor.
Son altı yıl, Tayland tarihinde yasanın en kapsamlı kullanımına sahne oldu: 2020’de ilk kez monarşinin rolünün kamusal tartışmasını talep eden benzeri görülmemiş öğrenci protestolarının ardından 294 kişi — 18 yaşından küçük 20 kişi dahil — yargılandı ve 50 yıla varan hapis cezaları alırken onlarca davası hâlâ sürüyor. Yasa kapsamında tutuklananların çoğuna kefalet reddediliyor; davaları yıllarca sürebildiği için tutuklu bekliyorlar. Taylandlı yetkililerin standart savunması, yasanın “monarşinin ulusun ana direklerinden biri olarak halkın çoğunluğunca derin saygı gördüğü Tayland kültürünü ve tarihini yansıttığı” yönünde.
Arnon Nampa’nın yolu, 2020’deki olaylarla kesişti. Milyonların oy verdiği reformcu Gelecek Partisi’nin Anayasa Mahkemesi’nce teknik bir gerekçeyle kapatılmasının ve Kovid-19 salgınının protestoları üç ay ertelemesinin ardından öğrenciler, ordunun siyasetteki rolünün sona ermesini isteyen mitingler düzenliyordu. Nampa bunun yeterli olmadığını savundu ve Harry Potter kıyafetiyle yaptığı konuşmada monarşinin şeffaf olmayan gücünün ve servetinin tartışılması zamanının geldiğini söyledi; Kral Vajiralongkorn’un Kraliyet Mülk Bürosu’nun devasa varlıklarını ve ordunun önemli birimlerini kişisel denetimine almasını eleştirdi. Tek bir konuşmayla modern Tayland tarihinin üzerindeki tabuyu kırdı; o yıl boyunca öğrenci protestoları monarşi değişikliği talepleri giderek cesurlaşarak sürdü.
O dönemde üç yıldır askıda olan 112. madde uygulamaları, protestoların etkisiyle 2020 sonunda yeniden başladı ve hızlandı. Onlarca genç aktivist hapisten kaçmak için yurt dışına sürgüne gitti; Chiang Mai’li 24 yaşındaki Supitcha “Melinn” Chailom da hakkında açılan dört dava nedeniyle Montreal’de yaşıyor.
Bangkok Tutukevi’nde son üç yıldır tutulan Nampa, hapishaneden küçük kızı ve oğluna mektuplar yazıyor. Üç yaşındaki oğlu Karl’ı yalnızca duruşmalarda görebiliyor; küçük çocuk, mahkemeyi “babasının iş yeri” sanıyor. 10 yaşındaki kızı Pran bazen babasını hapishanede ziyaret ediyor ve onu resmediyor; ailesinin duruşmaya gidişini çizdiği bir tabloda annesinin taşıdığı pankartta “Babamı serbest bırakın” yazıyor.