Lana Nusseibeh'in adaylığı, BAE'nin Sudan'da Hızlı Destek Kuvvetleri'ni desteklediği iddialarını reddetmesi gerekçe gösterilerek kınanıyor. Eski HRW yöneticisi Roth 'tamamen uygun olmayan aday' dedi; Cuma günü yeni Konsey anketi bekleniyor.
Birleşmiş Milletler Genel Sekreterliği için Birleşik Arap Emirlikleri’nin aday gösterdiği diplomat Lana Nusseibeh’in adaylığı, Sudan diasporası ve uluslararası insan hakları kuruluşları tarafından tepkiyle karşılandı. Eleştirmenler gerekçe olarak, Nusseibeh’in BAE’nin Sudan’daki savaşı paramiliter Hızlı Destek Kuvvetleri’ni (RSF) destekleyerek körüklediği yönündeki suçlamaları reddetmesini gösteriyor.
BAE, ikinci beş yıllık dönemini bu yıl tamamlayan Genel Sekreter António Guterres’in yerine geçmesi için Nusseibeh’i geçen hafta aday göstermiş, kilitlenmiş görünen yarışı altüst etmişti. Hak örgütleri yıllardır BAE’nin RSF’ye desteğine ilişkin kanıt belgeliyor; RSF, Sudan ordusuyla savaşı süresince El Fasher kentine Ekim 2025’te BM’nin “soykırım emareleri taşıdığını” söylediği saldırı dahil çok sayıda vahşetle suçlanıyor. 2024’e kadar BAE’nin BM temsilcisi olan Nusseibeh, bu suçlamaların tamamının reddedildiğini yansıtan açıklamalar yapmıştı.
Sudanlı prodemokrasi ve kadın hakları aktivisti, Afrika Boynuzu’nda Kadınlar için Stratejik Girişim bölge direktörü Hala al-Karib, Nusseibeh’in “ülkesinin Sudan’daki rolünden bağımsız hareket etmiş bir sicilinin olmadığını” ve Güvenlik Konseyi’nin onayının “özünde RSF’in El Fasher’de işlediği soykırımsal eylemlerin inkârı” anlamına geleceğini söyledi. El Fasher’de büyüyen Sudan Action Hub kurucularından Ibrahim Alduma, Nusseibeh’in başarısının insanların BM’e olan güvenini yıkacağını öne sürdü: “Bu aday başarırsa sahada insanlara BM’in Sudan halkının haklarının önünde bir engel olmadığını nasıl anlatacağız?”
Eski Human Rights Watch başkanlarından Kenneth Roth da “BAE’nin RSF’i silahlandırma ve destekleme konusundaki rolü kendisine sorulduğunda olguları hiç önemsemeden açıkça inkâr ediyor. BM genel sekreteri olarak ihtiyacımız olan bu değil” dedi. Roth, RSF’in BAE desteği olmadan askeri olarak bu kadar başarılı olamayacağını ve bu destekle yalnızca Sudan silahlı kuvvetleriyle savaşmadığını, “kitlesel vahşetler işlediğini” savundu ve Nusseibeh için “tamamen uygun olmayan bir aday” değerlendirmesi yaptı. Protection Approaches yöneticilerinden Kate Ferguson ise “Otoriter bir devletin çok önemli bir çok taraflı kurumumuzu ele geçirmesine tanık oluyoruz” dedi.
Nusseibeh Salı günü yaptığı açıklamada, göreve seçilmesi hâlinde Sudan savaşına ilişkin soruşturma misyonlarının hesap verebilirlik ve geçiş adaleti çalışmalarını destekleyeceğini belirterek RSF’in suçlarını “vahşi” olarak niteledi. BAE hükûmetindeki bakanlık görevinden “bağımsızlık yükümlülüklerine dikkat etmek” için ücretsiz izne ayrıldığını ve “Sudan’daki korkunç çatışmanın gelen genel sekreterin başarısının turnusol testi olacağını” söyledi.
Bir sonraki genel sekreter olmak için adayın, 15 üyeli Güvenlik Konseyi’nden en az dokuz olumlu oy alması ve daimi üyeler ABD, Birleşik Krallık, Çin, Fransa ve Rusya’dan hiçbirinin vetosuna çarpmaması gerekiyor. Bu ay yapılan gayriresmî Konsey anketinde Kosta Rika eski başkan yardımcısı Rebeca Grynspan öne geçmişti; ancak kendisi ve diğer tüm adaylar daimi üyelerden en az iki aleyhte oy aldı. Diplomatlar arasında görüşülen bir sonraki anketin Cuma günü bile yapılabileceği, biçim ve zamanlamanın henüz pazarlık konusu olduğu bildiriliyor.