TCMB verisi: TÜFE bazlı reel efektif döviz kuru ekimde 105,10'dan 107,76'ya yükseldi; Yİ-ÜFE bazlı endeks 102,90 oldu. Beklenti üstü enflasyon reel değerlenmeyi hızlandırdı.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), ekim ayına ilişkin Reel Efektif Döviz Kuru (REK) Gelişmeleri’ni yayımladı. Buna göre TÜFE bazlı REK endeksi, 2025=100 bazlı seriye göre ekimde bir önceki aya kıyasla 2,66 puan artarak 105,10’dan 107,76’ya yükseldi. Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) bazlı endeks de aynı dönemde 1,67 puan artışla 101,23’ten 102,90 seviyesine çıktı. Böylece Türk lirasının enflasyon farklarından arındırılmış değeri, geçen yılın ekimine göre TÜFE bazında 7,79 puan, Yİ-ÜFE bazında 2,58 puan yükseldi.
TCMB’nin bileşen analizine göre ekimde Türk lirası karşısında ABD doları ortalama yüzde 1,63 değer kazanırken euro ortalama yüzde 1,07 değer kaybetti. Aynı ayda TÜFE aylık yüzde 2,58, Yİ-ÜFE yüzde 1,65 arttı. Merkez Bankası, Türkiye’deki tüketici fiyatlarındaki değişim ile nominal kur sepetindeki değişimin endeksin artışına katkıda bulunduğunu, dış ticarette önemli paya sahip ülkelerin fiyatlarından oluşan dünya TÜFE sepetindeki değişimin ise endeksi azaltıcı yönde etkilediğini bildirdi.
Endeksteki bu yükseliş, Türk lirasının ticaret ortaklarının para birimleri karşısında reel olarak değer kazandığı anlamına geliyor. Ekim ayındaki artışın hızlanmasında, beklentilerin üzerinde gerçekleşen aylık yüzde 2,58’lik tüketici enflasyonu belirleyici oldu: enflasyonun nominal kur sepetindeki artıştan daha hızlı yükselmesi, reel değeri yukarı taşıdı. Piyasa araştırma şirketlerinin öncü hesaplamaları da ekimde yüzde 2,2 civarında reel değerlenme öngörüyordu; gerçekleşme bu öngörünün hafif üzerinde kaldı.
Reel kurun yükselmesi iki yönlü okunuyor. İçe dönük fiyat istikrarı açısından Türkiye’nin enflasyonunun ticaret ortaklarını aşması, ithalat fiyatları üzerinden bir aşağı yönlü baskı unsuru oluşturuyor. Dış ticaret açısından ise aynı olgu, Türk ürünlerinin fiyat rekabetçiliğini zayıflatan bir etki olarak izleniyor; ihracatçı birimleri için maliyet avantajının daralması anlamına geliyor. Merkez Bankasının aylık takdiminde, reel kur endekslerinin uluslararası fiyat rekabetçiliği göstergesi olarak izlenmesi gerektiği vurgulanıyor.
Öte yandan tek bir aydaki artış, trend düzeyinde bir değerlenmeye işaret etmiyor. Endeks, küresel emtia fiyatları ve yılın ikinci yarısında hızlanan kur hareketleriyle birlikte dalgalı bir yıl geçiriyor. Aralık ayında yapılacak politika kurulu toplantısı öncesinde reel kur seviyesi, faiz indirim tartışmalarında referans gösterilen göstergeler arasında yer alıyor.