İngiltere Dışişleri Bakanı Ed Miliband, transatlantik köle ticaretindeki ülkenin rolü için sunulması beklenen resmî özrün Britanyalı vergi mükellefine ek maliyet getirmeyeceğini söyledi; önceki hükümetlerin konuyu 'halının altına süpürdüğünü' ancak ek mali katkının da gündemde olmadığını belirtti. Buckingham Sarayı, Kral'ın Commonwealth başkanlığı rolünün 'politika üretmek değil, ilham vermek ve bir araya getirmek' olduğunu açıklayarak özrü kararının dışında tuttu. Muhalefet lideri Badenoch ise özrün tazminat taleplerine kapı aralayan bir 'kaldıraç' olduğu uyarısında bulundu.
Karayipler’de bu hafta toplanacak Commonwealth devlet ve hükümet başkanları zirvesinin (CHOGM) hemen öncesinde İngiltere’de kölelik özrü tartışması büyüyor. Dışişleri Bakanı Ed Miliband, transatlantik köle ticaretindeki ülkenin rolü için resmî bir özrün Britanyalı vergi mükellefine ek maliyet getirmeyeceğini söyledi. Miliband, önceki hükümetlerin kölelik konusunu ‘halının altına süpürme’ eğiliminde olduğunu eleştirdi ancak hem ek mali katkıların hem de mali tazminat olasılığının gündemde olmadığını yineledi.
Muhalefet cephesinden ise sert uyarı var: Muhafazakâr lider Kemi Badenoch, Başbakan’ı özür dilememeye çağırarak bunun ‘nakit istemek için kapıyı aralayan bir kaldıraç’ olacağını söyledi.
Başbakan Andy Burnham, köle ticaretinin ‘brüt ve barbarca bir insan hakları ihlali’ olduğuna işaret ederek İngiltere’nin ‘geçmişle yüzleşmesi’ gerektiğini ve resmî bir özür ihtimaline açık olduğunu söylemişti. Başbakanlık sözcüsü ise Burnham’ın ‘acının ve ıstırabın özrünün’ resmî özürden ayrı olduğunu, bu ağırlıkta bir özrün ‘en çok etkilenen ülkeler ve topluluklarla uygun biçimde görüşülerek’ şekillenmesi gerektiğini belirtti. Burnham, Guardian’da yayımlanan yazısında ‘yapılandırılmış bir diyalog’ önerdiğini ve borç geri ödeme yüklerini hafifletmeye yönelik bir girişim başlatmayı hedeflediğini yazdı.
Buckingham Sarayı da tartışmaya mesafe koydu: Kral’ın Commonwealth başkanı olarak rolünün ‘politika üretmek değil, ilham vermek ve bir araya getirmek’ olduğu bildirildi. Kral’ın zirvede yapacağı konuşmanın köleliğin acı mirasını tanıması bekleniyor; ancak metnin İngiltere hükümetinin konumunu yansıtacağı, Kral’ın özür sunması ya da hükümet politikasındaki bir değişikliğe atıfta bulunması beklenmiyor. Kral, Karayip turu kapsamında Guyana’daki köle ayaklanması alanını da ziyaret etmişti.
Zirvenin ev sahibi Antigua ve Barbuda’da liderler, ticaret, iklim değişikliği ve bölgesel güvenlik başlıklarının yanı sıra köleliğin mirasını da masaya getirecek. Le Monde’nin aktardığına göre Paris, İngiltere’nin özrü Fransa’nın kendi sömürge geçmişi için benzer adımlara çağrılma riskini de tartışmaya açıyor.