İskoçya'nın en şiddetli cezaevi olarak bilinen Polmont'a 16 yaşında giren Steven Beattie, 37'sinde Dundee Tıp Fakültesi'nden mezun olmaya hazırlanıyor. Dönüm noktası, günde 23 saat hücrede kalıp televizyonunun alındığı bir ceza olmuş: 'Televizyonumu alınca düşünme fırsatım oldu.'
Steven Beattie’nin gençliği, eski bir müdürün bir zamanlar ‘İskoçya’nın en şiddetli hapishanesi’ diye tanımladığı Polmont genç suçlular kurumunda girdi çıktı geçti. 16’sında sarhoş halde çalıntı bir arabayla kaza yapınca oraya gönderildi; sonraki dört yılda çete bağlantıları ve şiddet büyüdükçe defalarca geri döndü.
Dönüm noktası beklenmedik bir yerden geldi: Bir kavgaya karıştığı için günde 23 saat hücrede kapatılınca ve televizyonu alınınca. BBC’nin Scotcast podcastine konuşan Beattie, ‘Hayatımın nereye gittiğini düşünmeye hiç vaktim olmamıştı; televizyonumu alınca bu fırsata kavuştum’ diyor: ‘Yaptığımı yapmaya devam edersem beş yıl sonra nerede olurum? O varış noktasını sevmiyorsam değiştirmek zorundayım. Bir plan yazdım ve ona sadık kaldım.’ Plan üç maddeden oluşuyordu: Glasgow’dan ayrılmak, içkiyi bırakmak, belaya bulaşan arkadaşlardan uzaklaşmak.
Başlangıç hiç kolay değildi. Glasgow’un güneybatısındaki Hillington’da büyüyen Beattie, Parkinson hastası babasına ve paranoyak şizofreni teşhisi konan, ardından kanserden hayatını kaybeden annesine bakmıştı. 15’inde okulu bıraktı; sabaha karşı üçe kadar ebeveynlerine baktığı için çoğu zaman derslere gelemediğini, utanmasaydı öğretmenlerinin durumu anlayabileceğini söylüyor. Bugün kendine ‘bir miktar anlayış’ gösteriyor: Evdeki yük yüzünden okulda başarısız olmuştu.
Çıkışta işverenlerin kendisine güvenmeyeceğini düşünen Beattie kendi kişisel antrenörlük işini kurdu; ‘Doctor Beatdown’ lakabıyla ödüllü bir MMA dövüşçüsü de. Kendi hesabına çalışmak Glasgow’dan taşınmasına ve para biriktirmesine izin verdi. Asıl hedefi ise babasının nörologundan ilham almıştı: Doktor, Steven’ın babasının Parkinson’u hakkında ne kadar çok şey anlayabildiğini fark etmişti. Notları tıp fakültesi için yetersizdi; Glasgow Kelvin College’ın erişim kursuyla Glasgow Üniversitesi’nde fizyoloji okudu, oradan tıp fakültesine geçti. Haziranda Dundee Tıp Fakültesi’nden genç doktor olarak mezun olacak; cerrahi, nöroloji ya da acil tıp uzmanlaşması düşünüyor.
Hikâye, Polmont’un geçen hafta on yılların en kötü hapishane isyanını yaşadığı haberleriyle yeniden gündeme geldiği bir döneme denk geldi: Yaklaşık 30 mahkûmun karıştığı olayı kontrol altına almak için dört başka cezaevinden görevli çağrıldı; İskoçya Cezaevi Servisi başkanı Linda Pollock bunu artan kalabalıklaşmanın yarattığı ‘kaynayan gerginlik’ örneği olarak nitelledi. Beattie’a göre kalabalıklaşma, özellikle rehabilite açısından baskı yaratıyor: ‘Görevliler artık mahkûmlara tek tek ilgi gösterecek kapasiteye sahip değil’ — desteklenmeyen mahkûmun hayatına devam etmesi zorlaşıyor.
Kendi gençlik deneyimi ona bugünkü fırsatların kıymetini bilecek bir bakış kazandırmış: ‘Hayatın ne kadar kötüleşebildiğini bildiğim için, pek çok insanın olmadığı bir yaşam sevgisine sahibim.’