Lp(a)HORIZON'un nötr sonuçlarının ardından Novartis, pelacarsenin damar hastalıkları (ASCVD) geliştirme programını ve yönetilen erişim programını durdurduğunu açıkladı; yalnızca aort kapak darlığındaki orta-evre çalışması sürüyor. Nissen 'hikâyenin sonu değil' diyerek siRNA denemelerine işaret ediyor.
Lipoprotein(a) hedefli ilk büyük kalp-damar ilacı denemesinin nötr sonuçlarının ardından Novartis, pelacarsenin damar sertliğine bağlı kalp-damar hastalıklarındaki (ASCVD) geliştirme programını durdurduğunu açıkladı. Şirket kararı, Chicago’daki Amerikan Kalp Derneği kongresinde tam sonuçları sunulan ve New England Journal of Medicine’de yayımlanan Lp(a)HORIZON denemesinin hemen ardından geldi.
Novartis’in açıklamasına göre şirket, sürmekte olan ASCVD çalışmalarını ve hastaların deneme dışı ilaca erişimini sağlayan yönetilen erişim programını kapsayan geliştirme çabasını sonlandırıyor. Bununla birlikte ilacın kalsifik aort kapak darlığında ilerlemeyi yavaşlatıp yavaşlatamayacağını test eden tek bir orta-evre çalışması yürürlükte bırakılıyor.
Lp(a)HORIZON, kalıtımla belirlenen ve yaklaşık 1,4 milyar kişide yükselmiş olduğu tahmin edilen Lp(a) parçacığını ortalama yüzde 78 düşürmüştü; ancak kalp krizi, inme, acil damar açma ve kalp-damar ölümünü azaltmamış, alt gruplarda da yarar sinyali göstermemişti. Analistlerin çok-milyar-dolarlık bir blok aday olarak gördüğü ilaç için geliştirme masası böylece kapanmış oldu.
Denemenin baş araştırmacısı Steven Nissen, kararın anlaşılır olduğunu ancak alanın kapanmadığını vurguladı: ‘Bu sonuçlar bilimsel içgörü sağlıyor ve gelecek araştırmaları şekillendiriyor. Lp(a)HORIZON hikâyenin sonu değil. Süren denemeler farklı popülasyonlar — birincil koruma, aort darlığı — ve farklı tedaviler çalışıyor. Tek bir deneme, Lp(a) düşürme stratejisinin işe yaramadığının kesin kanıtı olamaz. Alçakgönüllü olmalıyız; yapacak daha çok iş var.’
Nissen, aylık enjeksiyon gerektiren pelacarsene kıyasla daha iyi tolere edilen, daha büyük Lp(a) düşüşü sağlayan ve daha seyrek uygulanan küçük RNA (siRNA) ilaçlarının gelecek adaylar olduğunu belirtti; olpasiran ve lepodisiran denemelerinin kalp-damar sonuç okumaları sırasıyla 2028 ve 2029’da bekleniyor. Uzmanlar, bu denemelerin terk edilmesi halinde bunun ‘tragik bir sonuç’ olacağı uyarısını yineliyor.
Kararın ilaç endüstrisi tarafındaki anlamı da büyük: Lp(a) hedefi, son yılların en yakından izlenen kalp-damar geliştirme hatlarından biriydi; pelacarsenin çekilmesi, aynı hedefte çalışan diğer şirketlerin stratejilerinin ve yatırımcı beklentilerinin yeniden şekillenmesine yol açabilir.
Hasta örgütleri için kararın pratik bir yüzü de var: Yönetilen erişim programı kapanırken, programdan yararlanan hastaların durumları hekimleriyle yeniden değerlendirmesi gerekecek. Araştırmacılar, Lp(a) ölçümünün risk belirlemesindeki değerinin bu karardan etkilenmediğini; bir kez yetişkinlikte yapılacak ölçümün koruma planının parçası olmaya devam ettiğini vurguluyor.